Section 10

:C10 atha śrītantrāloke daśamamāhnikam ucyate trikaśāstrekarahasyaṃ tattvabhedanam // 1b [AbhT_10.1] teṣāmamīṣāṃ tattvānāṃ svavargeṣvanugāminām / bhedāntaramapi proktaṃ śāstre@tra śrītrikābhidhe // 2 [AbhT_10.2] śaktimacchaktibhedena dharādyaṃ mūlapaścimam / bhidyate pañcadaśadhā svarūpeṇa sahānarāt // 3 [AbhT_10.3] kalāntaṃ bhedayugghīnaṃ rudravatpralayākalaḥ / tadvanmāyā ca navadhā jñākalāḥ saptadhā punaḥ // 4 [AbhT_10.4] mantrāstadīśāḥ pāñcadhye mantreśapatayastridhā / śivo na bhidyate svaikaprakāśaghanacinmayaḥ // 5 [AbhT_10.5] śivo mantramaheśeśamantrā akalayukkalī / śaktimantaḥ sapta tathā śaktayastaccaturdaśa // 6 [AbhT_10.6] svaṃ svarūpaṃ pañcadaśaṃ tadbhūḥ pañcadaśātmikā / tathāhi tisro devasya śaktayo varṇitāḥ purā // 7 [AbhT_10.7] tā eva mātṛmāmeyatrairūpyeṇa vyavasthitāḥ / parāṃśo mātṛrūpo@tra pramāṇāṃśaḥ parāparaḥ // 8 [AbhT_10.8] meyo@paraḥ śaktimāṃśca śaktiḥ svaṃ rūpamityadaḥ / tatra svarūpaṃ bhūmeryatpṛthagjaḍamavasthitam // 9 [AbhT_10.9] mātṛmānādyupadhibhirasaṃjātoparāgakam / sakalādiśivāntaistu mātṛbhirvedyatāsya yā // 10 [AbhT_10.10] śaktimadbhiranudbhūtaśaktibhiḥ sapta tadbhidaḥ / sakalādiśivāntānāṃ śaktiṣūdrecitātmasu // 11 [AbhT_10.11] vedyatājanitāḥ sapta bhedā iti caturdaśa / sakalasya pramāṇāṃśo yo@sau vidyākalātmakaḥ // 12 [AbhT_10.12] sāmānyātmā sa śaktitve gaṇito natu tadbhidaḥ / layākalasya mānāṃśaḥ sa eva paramasphuṭaḥ // 13 [AbhT_10.13] jñānākalasya mānaṃ tu galadvidyākalāvṛti / aśuddhavidyākalanādhvaṃsasaṃskārasaṃgatā // 14 [AbhT_10.14] prabubhutsuḥ śuddhavidyā santrāṇāṃ karaṇaṃ bhavet / prabuddhā śuddhavidyā tu tatsaṃskāreṇa saṃgatā // 15 [AbhT_10.15] mānaṃ mantreśvarāṇāṃ syāttatsaṃskāravivarjitā / mānaṃ mantramaheśānāṃ karaṇaṃ śaktirucyate // 16 [AbhT_10.16] svātantryamātrasadbhāvā yā tvicchā śaktiraiśvarī / śivasya saiva karaṇaṃ tayā vetti karoti ca // 17 [AbhT_10.17] ā śivātsakalāntaṃ ye mātāraḥ sapta te dvidhā / nyagbhūtodriktaśaktitvāttadbhedo vedyabhedakaḥ // 18 [AbhT_10.18] tathāhi vedyatā nāma bhāvasyaiva nijaṃ vapuḥ / caitreṇa vedyaṃ vedmīti kiṃhyatra pratibhāsatām // 19 [AbhT_10.19] nanu caitrīyavijñānamātramatra prakāśate / vedyatākhyastu no dharmo bhāti bhāvasya nīlavat // 20 [AbhT_10.20] vedyatā ca svabhāvena dharmo bhāvasya cettataḥ / sarvānpratyeva vedyaḥ syāddhaṭanīlādidharmavat // 21 [AbhT_10.21] atha vedakasaṃvittibalādvedyatvadharmabhāk / bhāvastathāpi doṣo@sau kuvindakṛtavastravat // 22 [AbhT_10.22] vedyatākhyastu yo dharmaḥ so@vedyaścetkhapuṣpavat / vedyaścedasti tatrāpi vedyetatyanavasthitiḥ // 23 [AbhT_10.23] tato na kiṃcidvedyaṃ syānmūrchitaṃ tu jagadbhavet / nanu vijñātrupādhyaṃ śo paskṛtaṃ vapurucyatām // 24 [AbhT_10.24] bhāvasyārthaprakāśātma yathā jñānamidaṃ tvasat / ekavijñātṛvedyatve na jñātrantaravedyatā // 25 [AbhT_10.25] samastajñātṛvedyatve naikavijñātṛvedyatā / tasmānna vedyatā nāma bhāvadharmo@sti kaścana // 26 [AbhT_10.26] bhāvasya vedyatā saiva saṃvido yaḥ samudbhavaḥ / arthagrahaṇarūpaṃ hi yatra vijñānamātmani // 27 [AbhT_10.27] samavaiti prakāśyo@rthastaṃ pratyeṣaiva vedyatā / atra brūmaḥ padārthānāṃ na dharmo yadi vedyatā // 28 [AbhT_10.28] avedyā eva te saṃsyurjñāne satyapi varṇite / yathāhi pṛthubudhnādirūpe kumbhasya satyapi // 29 [AbhT_10.29] atadātmā paṭo naiti pṛthubudhnādirūpatām / tathā satyapi vijñāne vijñātṛsamavāyini // 30 [AbhT_10.30] avedyadharmakā bhāvāḥ kathaṃ vedyatvamāpnuyuḥ / anarthaḥ sumahāṃścaiṣa dṛśyatāṃ vastu yatsvayam // 31 [AbhT_10.31] prakāśātma na tatsaṃviccāprakāśā tadāśrayaḥ / aprakāśo manodīpacakṣurādi tathaiva tat // 32 [AbhT_10.32] kiṃ tatprakāśatāṃ nāma supte jagati sarvataḥ / jñānasyārthaprakāśatvaṃ nanu rūpaṃ pradīpavat // 33 [AbhT_10.33] apūrvamatra viditaṃ narīnṛtyāmahe tataḥ / arthaprakāśo jñānasya yadrūpaṃ tannirūpyatām // 34 [AbhT_10.34] arthaḥ prakāśaścedrūpamartho vā jñānameva vā / athārthasya prakāśo yastadrūpamiti bhaṇyate // 35 [AbhT_10.35] ṣaṣṭhī kartari cedukto doṣa eva duruddharaḥ / atha karmaṇi ṣaṣṭhyeṣā ṇyarthastatra hṛdi sthitaḥ // 36 [AbhT_10.36] tathā cedaṃ darśayāmaḥ kiṃ prakāśaḥ prakāśate / aprakāśo@pi naivāsau tathāpi ca na kiṃcana // 37 [AbhT_10.37] tarhi loke kathaṃ ṇyarthaḥ ucyate cetanasthitau / mukhyo ṇyarthasya viṣayo jaḍeṣu tvaupacārikaḥ // 38 [AbhT_10.38] tathāhi gantuṃ śakto@pi caitro@nyāyattatāṃ gateḥ / manvāna eva vaktyasmi gamitaḥ svāmineti hi // 39 [AbhT_10.39] svāmyapyasya gatau śaktiṃ buddhvā svādhīnatāṃ sphuṭam / paśyannivṛttimāśaṃkya gamayāmīti bhāṣate // 40 [AbhT_10.40] preryaprerakayorevaṃ maulikī ṇyarthasaṃgatiḥ / tadabhiprāyato@nyo@pi loke vyavaharettathā // 41 [AbhT_10.41] śaraṃ gamayatītyatra punarvegākhyasaṃskriyām / vidadhatprerakammanya upacāreṇa jāyate // 42 [AbhT_10.42] vāyuradriṃ pātayatītyatra dvāvapi tau jaḍau / draṣṭṛbhiḥ prerakapreryavapuṣā parikalpitau // 43 [AbhT_10.43] itthaṃ jaḍena saṃbandhe na mukhyā ṇyarthasaṃgatiḥ / āstāmanyatra vitatametadvistarato mayā // 44 [AbhT_10.44] arthe prakāśanā seyamupacārastato bhavet / astu cedbhāsate tarhi sa eva patadadrivat // 45 [AbhT_10.45] upacāre nimittena kenāpi kila bhūyate / vāyuḥ pātayatītyatra nimittaṃ tatkṛtā kriyā // 46 [AbhT_10.46] girau yenaiṣa saṃyoganāśādbhraṃśaṃ prapadyate / iha tu jñānamarthasya na kiṃcitkarameva tat // 47 [AbhT_10.47] upacāraḥ kathaṃ nāma bhavetso@pi hyavastusan / aprakāśita evārthaḥ prakāśatvopacārataḥ // 48 [AbhT_10.48] tādṛgeva śiśuḥ kiṃ hi dahatyagnyupacārataḥ / śiśau vahnyupacāre yadbījaṃ taikṣṇyādi tacca sat // 49 [AbhT_10.49] prakāśatvopacāre tu kiṃ bījaṃ yatra satyatā / siddhe hi cetane yukta upacāraḥ sa hi sphuṭam // 50 [AbhT_10.50] adhyāropātmakaḥ so@pi pratisaṃdhānajīvitaḥ / na cādyāpi kimapyasti cetanaṃ jñānamapyadaḥ // 51 [AbhT_10.51] aprakāśaṃ tadanyena tatprakāśe@pyayaṃ vidhiḥ / nanu pradīpo rūpasya prakāśaḥ kathamīdṛśam // 52 [AbhT_10.52] atrāpi na vahantyetāḥ kiṃ nu yuktivikalpanāḥ / yādṛśā svena rūpeṇa dīpo rūpaṃ prakāśayet // 53 [AbhT_10.53] tādṛśā svayamapyeṣa bhāti jñānaṃ tu no tathā / pradīpaścaiṣa bhāvānāṃ prakāśatvaṃ dadā[dhā]tyalam // 54 [AbhT_10.54] anyathā na prakāśerannabhede cedṛśo vidhiḥ / tasmātprakāśa evāyaṃ pūrvoktaḥ paramaḥ śivaḥ // 55 [AbhT_10.55] yathā yathā prakāśeta tattadbhāvavapuḥ sphuṭam / evaṃ ca nīlatā nāma yathā kācitprakāśate // 56 [AbhT_10.56] tadvaccakāsti vedyatvaṃ tacca bhāvāṃśapṛṣṭhagam / phalaṃ prakaṭatārthasya saṃvidveti dvayaṃ tataḥ // 57 [AbhT_10.57] vipakṣato rakṣitaṃ ca saṃdhānaṃ cāpi tanmithaḥ / tathāhi nibhṛtaścauraścaitravedyamiti sphuṭam // 58 [AbhT_10.58] buddhvā nādatta evāśu parīpsāvivaśo@pi san / seyaṃ paśyati māṃ netratribhāgeneti sādaram // 59 [AbhT_10.59] svaṃ dehamamṛteneva siktaṃ paśyati kāmukaḥ / na caitajjñānasaṃvittimātraṃ bhāvāṃśapṛṣṭhagam // 60 [AbhT_10.60] arthakriyākaraṃ taccenna dharmaḥ konvasau bhavet / yaccoktaṃ vedyatādharmā bhāvaḥ sarvānapi prati // 61 [AbhT_10.61] syādityetatsvapakṣaghnaṃ duṣprayogāstravattava / asmākaṃ tu svaprakāśaśivatāmātravādinām // 62 [AbhT_10.62] anyaṃ prati cakāstīti vaca eva na vidyate / sarvānprati ca tannīlaṃ sa ghaṭaśceti yadvacaḥ // 63 [AbhT_10.63] tadapyaviditaprāyaṃ gṛhītaṃ mugdhabuddhibhiḥ / nahi kālāgnirudrīyakāyāvagatanīlimā // 64 [AbhT_10.64] tava nīlaḥ kiṃ nu pīto maivaṃ bhūnnatu nīlakaḥ / na kaṃcitprati nīlo@sau nīlo vā yaṃ prati sthitaḥ // 65 [AbhT_10.65] taṃ pratyeva sa vedyaḥ syātsaṃkalpadvārako@ntataḥ / yathā cārthaprakāśātma jñānaṃ saṃgīryate tvayā // 66 [AbhT_10.66] tathā tajjñātṛvedyatvaṃ bhāvīyaṃ rūpamucyatām / na ca jñātātra niyataḥ kaścijjñāne yathā tava // 67 [AbhT_10.67] arthe jñātā yadā yo yastadvedyaṃ vapurucyatām / tattadvijñātṛvedyatvaṃ sarvānpratyeva bhāsatām // 68 [AbhT_10.68] ityevaṃ codayanmanye vrajedbadhiradhuryatām / nahyanyaṃ prati vai kaṃcidbhāti sā vedyatā tathā // 69 [AbhT_10.69] bhāvasya rūpamityukte keyamasthānavaidhurī / anena nītimārgeṇa nirmūlamapasāritā // 70 [AbhT_10.70] anavasthā tathā hyanyairnīlādyaiḥ sadṛśī na sā / vedyatā kiṃtu dharmo@sau yadyogātsarvadharmavān // 71 [AbhT_10.71] dharmī vedyatvamabhyeti sa sattāsamavāyavat / brūṣe yathā hi kurute sattā satyasataḥ sataḥ // 72 [AbhT_10.72] samavāyo@pi saṃśliṣṭaḥ śliṣṭānaśliṣṭatājuṣaḥ / antyo viśeṣo vyāvṛttirūpo vyāvṛttivarjitān // 73 [AbhT_10.73] vyāvṛttān śvetimā śuklamaśuklaṃ gamanaṃ tathā / tadvannīlādidharmāṃśayukto dharmī svayaṃ sthitaḥ // 74 [AbhT_10.74] avedyo vedyatārūpāddharmādvedyatvamāgataḥ / vedyatā bhāsamānā ca svayaṃ nīlādidharmavat // 75 [AbhT_10.75] aprakāśā svaprakāśāddharmādeti prakāśatām / prakāśe khalu viśrāntiṃ viśvaṃ śrayati cettataḥ // 76 [AbhT_10.76] nānyā kācidapekṣāsya kṛtakṛtyasya sarvataḥ / yathā ca śivanāthena svātantryādbhāsyate bhidā // 77 [AbhT_10.77] nīlādivattathaivāyaṃ vedyatā dharma ucyate / evaṃ siddhaṃ hi vedyatvaṃ bhāvadharmo@stu kā ghṛṇā // 78 [AbhT_10.78] idaṃ tu cintyaṃ sakalaparyantoktapramātṛbhiḥ / vedyatvamekarūpaṃ syāccāturdaśyamataḥ kutaḥ // 79 [AbhT_10.79] ucyate paripūrṇaṃ cedbhāvīyaṃ rūpamucyate / tadvibhurbhairavo devo bhagavāneva bhaṇyate // 80 [AbhT_10.80] atha tannijamāhātmyakalpitoṃ@śāṃśikākramaḥ / sahyate kiṃ kṛtaṃ tarhi proktakalpanayānayā // 81 [AbhT_10.81] ata eva yadā yena vapuṣā bhāti yadyathā / tadā tathā tattadrūpamityeṣopaniṣatparā // 82 [AbhT_10.82] caitreṇa vedyaṃ jānāmi dvābhyāṃ bahubhirapyatha / mantreṇa tanmaheśena śivenodriktaśaktinā // 83 [AbhT_10.83] anyādṛśena vetyevaṃ bhāvo bhāti yathā tathā / arthakriyādivaicitryamabhyetyaparisaṃkhyayā // 84 [AbhT_10.84] tathā hyekāgrasakalasāmājikajanaḥ khalu / nṛttaṃ gītaṃ sudhāsārasāgaratvena manyate // 85 [AbhT_10.85] tata evocyate mallanaṭaprekṣopadeśane / sarvapramātṛtādātmyaṃ pūrṇarūpānubhāvakam // 86 [AbhT_10.86] tāvanmātrārthasaṃvittituṣṭāḥ pratyekaśo yadi / kaḥ saṃbhūya guṇasteṣāṃ pramātraikyaṃ bhavecca kim // 87 [AbhT_10.87] yadā tu tattadvedyatvadharmasaṃdarbhagarbhitam / tadvastu śuṣkātprāgrūpādanyadyuktamidaṃ tadā // 88 [AbhT_10.88] śāstre@pi tattadvedyatvaṃ viśiṣṭārthakriyākaram / bhūyasaiva tathāca śrīmālinīvijayottare // 89 [AbhT_10.89] tathā ṣaḍvidhamadhvānamanenādhiṣṭhitaṃ smaret / adhiṣṭhānaṃ hi devena yadviśvasya pravedanam // 90 [AbhT_10.90] tadīśavedyatvenetthaṃ jñātaṃ prakṛtakāryakṛt / evaṃ siddhaṃ vedyatākhyo dharmo bhāvasya bhāsate // 91 [AbhT_10.91] tadanābhāsayoge tu svarūpamiti bhaṇyate / upādhiyogitāśaṅkāmapahastayato@sphuṭam // 92 [AbhT_10.92] svātmano yena vapuṣā bhātyarthastatsvakaṃ vapuḥ / jānāmi ghaṭamityatra vedyatānuparāgavān // 93 [AbhT_10.93] ghaṭa eva svarūpeṇa bhāta ityapadiśyate / nanu tatra svayaṃvedyabhāvo mantrādyapekṣayā // 94 [AbhT_10.94] api cāstyeva nanvastu natu sanpratibhāsate / avedyameva kālāgnivapurmeroḥ parā diśaḥ // 95 [AbhT_10.95] mameti saṃvidi paraṃ śuddhaṃ vastu prakāśate / bhātatvādvedyamapi tanna vedyatvena bhāsanāt // 96 [AbhT_10.96] avedyameva bhānaṃ hi tathā kamanuyuñjmahe / evaṃ pañcadaśātmeyaṃ dharā tadvajjalādayaḥ // 97 [AbhT_10.97] avyaktāntā yato@styeṣāṃ sakalaṃ prati vedyatā / yattūcyate kalādyena dharāntena samanvitāḥ // 98 [AbhT_10.98] sakalā iti tatkośaṣaṭkodrekopalakṣaṇam / udbhūtāśuddhacidrāgakalādirasakañcukāḥ // 99 [AbhT_10.99] sakalālayasaṃjñāstu nyagbhūtākhilakañcukāḥ / jñānākalāstu dhvastaitatkañcukā iti nirṇayaḥ // 100 [AbhT_10.100] tena pradhāne vedye@pi pumānudbhūtakañcukaḥ / pramātāstyeva sakalaḥ pāñcadaśyamataḥ sthitam // 101 [AbhT_10.101] pāñcadaśyaṃ dharādhantarniviṣṭe sakale@pi ca / sakalāntaramastyeva prameye@trāpi mātṛ hi // 102 [AbhT_10.102] sthūlāvṛtādisaṃkocatadanyavyāptṛtājuṣaḥ / pītādyāḥ sthirakampratvāccaturdaśa dharādiṣu // 103 [AbhT_10.103] svarūpībhūtajaḍatāḥ prāṇadehapathe tataḥ / pramātṛtājuṣaḥ proktā dhāraṇā vijayottare // 104 [AbhT_10.104] yadā tu meyatā puṃsaḥ kalāntasya prakalpyate / tadudbhūtaḥ kañcukāṃśo meyo nāsya pramātṛtā // 105 [AbhT_10.105] ataḥ sakalasaṃjñasya pramātṛtvaṃ na vidyate / trayodaśatvaṃ tacchaktiśaktimaddvayavarjanāt // 106 [AbhT_10.106] nyagbhūtakañcuko mātā yukta[yata]statra layākalaḥ / māyāniviṣṭo vijñānākalādyāḥ prāgvadeva tu // 107 [AbhT_10.107] māyātattve jñeyarūpe kañcukanyagbhavo@pi yaḥ / so@pi meyaḥ kañcukaikyaṃ yato māyā susūkṣmikā // 108 [AbhT_10.108] vijñānākala evātra tato mātāpakañcukaḥ / māyāniviṣṭe@pyakale tathetyekādaśātmatā // 109 [AbhT_10.109] vijñānakevale vedye kañcukadhvaṃsasusthite / udbubhūṣuprabodhānāṃ mantrāṇāmeva mātṛtā // 110 [AbhT_10.110] te@pi mantrā yadā meyāstadā mātā tadīśvaraḥ / sa hyudbhavātpūrṇabodhastasminprāpte tu meyatām // 111 [AbhT_10.111] udbhūtapūrṇarūpo@sau mātā mantramaheśvaraḥ / tasminvijñeyatāṃ prāpte svaprakāśaḥ paraḥ śivaḥ // 112 [AbhT_10.112] pramātā svakatādātmyabhāsitākhilavedyakaḥ / śivaḥ pramātā no meyo hyanyādhīnaprakāśatā // 113 [AbhT_10.113] meyatā sā na tatrāsti svaprakāśo hyasau prabhuḥ / svaprakāśe@tra kasmiṃścidanabhyupagate sati // 114 [AbhT_10.114] aprakāśātprakāśatve hyanavasthā duruttarā / tataśca suptaṃ viśvaṃ syānna caivaṃ bhāsate hi tat // 115 [AbhT_10.115] anyādhīnaprakāśaṃ hi tadbhātyanyastvasau śivaḥ / ityasya svaprakāśatve kimanyairyuktiḍambaraiḥ // 116 [AbhT_10.116] mānānāṃ hi paro jīvaḥ sa evetyuktamāditaḥ / nanvasti svaprakāśe@pi śive vedyatvamīdṛśaḥ // 117 [AbhT_10.117] upadeśo[śyo]padeṣṭṛtvavyavahāro@nyathā katham / satyaṃ sa tu tathā sṛṣṭaḥ parameśena vedyatām // 118 [AbhT_10.118] nīto mantramaheśādikakṣyāṃ samadhiśāyyate / tathābhūtaśca vedyo@sau nānavacchinnasaṃvidaḥ // 119 [AbhT_10.119] pūrṇasya vedyatā yuktā parasparavirodhataḥ / tathā vedyasvabhāve@pi vastuto na śivātmatām // 120 [AbhT_10.120] ko@pi bhāvaḥ projjhatīti satyaṃ tadbhāvanā phalet / śrīpūrvaśāstre tenoktaṃ śivaḥ sākṣānna bhidyate // 121 [AbhT_10.121] sākṣātpadenāyamarthaḥ samastaḥ prasphuṭīkṛtaḥ / nanvekarūpatāyuktaḥ śivastadvaśato bhavet // 122 [AbhT_10.122] trivedatāmantramahānāthe kātra vivāditā / maheśvareśamantrāṇāṃ tathā kevalinordvayoḥ // 123 [AbhT_10.123] anantabhedataikaikaṃ sthitā sakalavatkila / tato layākale meye pramātāsti layākalaḥ // 124 [AbhT_10.124] atastrayodaśatvaṃ syāditthaṃ naikādaśātmatā / vijñānākalavedyatve@pyanyo jñānākalo bhavet // 125 [AbhT_10.125] mātā tadekādaśatā syānnaiva tu navātmatā / evaṃ mantratadīśānāṃ mantreśāntarasaṃbhave // 126 [AbhT_10.126] vedyatvānnava sapta syuḥ sapta pañca tu te katham / ucyate satyamastyeṣā kalanā kiṃtu susphuṭaḥ // 127 [AbhT_10.127] yathātra sakale bhedo na tathā tvakalādike / anantāvāntaredṛkṣayonibhedavataḥ sphuṭam // 128 [AbhT_10.128] caturdaśavidhasyāsya sakalasyāsti bheditā / layākale tu saṃskāramātrātsatyapyasau bhidā // 129 [AbhT_10.129] akalena viśeṣāya sakalasyaiva yujyate / vijñānakevalādīnāṃ tāvatyapi na vai bhidā // 130 [AbhT_10.130] śivasvācchandyamātraṃ tu bhedāyaiṣāṃ vijṛmbhate / ityāśayena saṃpaśyanviśeṣaṃ sakalādiha // 131 [AbhT_10.131] layākalādau novāca trāyodaśyādikaṃ vibhuḥ / nanvastu vedyatā bhāvadharmaḥ kiṃtu layākalau // 132 [AbhT_10.132] manvāte neha vai kiṃcittadapekṣā tvasau katham / śrūyatāṃ saṃvidaikātmyatattve@sminsaṃvyavasthite // 133 [AbhT_10.133] jaḍe@pi citirastyeva bhotsyamāne tu kā kathā / svabodhāvasare tāvadbhotsyate layakevalī // 134 [AbhT_10.134] dvividhaśca prabodho@sya mantratvāya bhavāya ca / bhāvanādibalādanyavaiṣṇavādinayoditāt // 135 [AbhT_10.135] yathāsvamādharauttaryavicitrātsaṃskṛtastathā / līnaḥ prabuddho mantratvaṃ tadīśatvamathaiti vā // 136 [AbhT_10.136] svātantryavarjitā ye tu balānmohavaśīkṛtāḥ / layākalātsvasaṃskārātprabuddhyante bhavāya te // 137 [AbhT_10.137] jñānākalo@pi mantreśamaheśatvāya budhyate / mantrāditvāya vā jātu jātu saṃsṛtaye@pi vā // 138 [AbhT_10.138] avatāro hi vijñāniyogibhāve@sya bhidyate / uktaṃ ca bodhayāmāsa sa sisṛkṣurjagatprabhuḥ // 139 [AbhT_10.139] vijñānakevalānaṣṭāviti śrīpūrvaśāsane / ataḥ prabhotsyamānatve yānayorbodhayogyatā // 140 [AbhT_10.140] tadbalādvedyatāyogyabhāvenaivātra vedyatā / tathāhi gāḍhanidre@pi priye@nāśaṅkitāgatām // 141 [AbhT_10.141] māṃ drakṣyatīti nāṅgeṣu sveṣu mātyabhisārikā / evaṃ śivo@pi manute etasyaitatpravedyatām // 142 [AbhT_10.142] yāsyatīti sṛjāmīti tadānīṃ yogyataiva sā / vedyatā tasya bhāvasya bhoktṛtā tāvatī ca sā // 143 [AbhT_10.143] layākalasya citro hi bhogaḥ kena vikalpyate / yathā yathā hi samvittiḥ sa hi bhogaḥ sphuṭo@sphuṭaḥ // 144 [AbhT_10.144] smṛtiyogyo@pyanyathā vā bhogyabhāvaṃ na tūjjhati / gāḍhanidrāvimūḍho@pi kāntāliṅgitavigrahaḥ // 145 [AbhT_10.145] bhoktaiva bhaṇyate so@pi manute bhoktṛtāṃ purā / utprekṣāmātrahīno@pi kāṃcitkulavadhūṃ puraḥ // 146 [AbhT_10.146] saṃbhokṣyamāṇāṃ dṛṣṭvaiva rabhasādyāti saṃmadam / tāmeva dṛṣṭvā ca tadā samānāśayabhāgapi // 147 [AbhT_10.147] anyastathā na saṃvitte kamatropalabhāmahe / loke rūḍhamidaṃ dṛṣṭirasminkāraṇamantarā // 148 [AbhT_10.148] prasīdatīva magneva nirvātīvetivādini / itthaṃ vistaratastattvabhedo@yaṃ samudāhṛtaḥ // 149 [AbhT_10.149] śaktiśaktimatāṃ bhedādanyonyaṃ tatkṛteṣvapi / bhedeṣvanyonyato bhedāttathā tattvāntaraiḥ saha // 150 [AbhT_10.150] bhedopabhedagaṇanāṃ karvato nāvadhiḥ kvacit / tata eva vicitro@yaṃ bhuvanādividhiḥ sthitaḥ // 151 [AbhT_10.151] pārthivatve@pi no sāmyaṃ rudravaiṣṇavalokayoḥ / kā kathānyatra tu bhavedbhoge vāpi svarūpake // 152 [AbhT_10.152] sa ca no vistaraḥ sākṣācchakyo yadyapi bhāṣitum / tathāpi mārgamātreṇa kathyamāno vivicyatām // 153 [AbhT_10.153] saptānāṃ mātṛśaktīnāmanyonyaṃ bhedane sati / rūpamekānnapañcāśatsvarūpaṃ cādhikaṃ tataḥ // 154 [AbhT_10.154] sarvaṃ sarvātmakaṃ yasmāttasmātsakalamātari / layākalādiśaktīnāṃ saṃbhavo@styeva tattvataḥ // 155 [AbhT_10.155] sa tvasphuṭo@stu bhedāṃśaṃ dātuṃ tāvatprabhurbhavet / teṣāmapi ca bhedānāmanyonyaṃ bahubhedatā // 156 [AbhT_10.156] mukhyānāṃ bhedabhedānāṃ jalādyairbhedane sati / mukhyabhedaprakāreṇa vidherānantyamucyate // 157 [AbhT_10.157] sakalasya samudbhūtāścakṣurādisvaśaktayaḥ / nyagbhūtāśca pratanvanti bhedāntaramapi sphuṭam // 158 [AbhT_10.158] evaṃ layākalādīnāṃ tatsaṃskārapadoditāt / pāṭavātprakṣayādvāpi bhedāntaramudīyate // 159 [AbhT_10.159] nyakkṛtāṃ śaktimāsthāyāpyudāsīnatayā sthitim / anāviśyeva yadvetti tatrānyā vedyatā khalu // 160 [AbhT_10.160] āviśyeva nimajjyeva vikāsyeva vighūrṇya ca / vidato vedyatānyaiva bhedo@trārthakriyocitaḥ // 161 [AbhT_10.161] anyaśaktitirobhāve kasyāścitsusphuṭodaye / bhedāntaramapi jñeyaṃ vīṇāvādakadṛṣṭivat // 162 [AbhT_10.162] tirobhāvodbhavau śakteḥ svaśaktyantarato@nyataḥ / cetyamānādacetyādvā tanvāte bahubhedatām // 163 [AbhT_10.163] evametaddharādīnāṃ tattvānāṃ yāvatī daśā / kācidasti ghaṭākhyāpi tatra saṃdarśitā bhidaḥ // 164 [AbhT_10.164] atrāpi vedyatā nāma tādātmyaṃ vedakaiḥ saha / tataḥ sakalavedyo@sau ghaṭaḥ sakala eva hi // 165 [AbhT_10.165] yāvacchivaikavedyo@sau śiva evāvabhāsate / tāvadekaśarīro hi bodho bhātyeva yāvatā // 166 [AbhT_10.166] adhunātra samastasya dharātattvasya darśyate / sāmastya evābhihitaṃ pāñcadaśyaṃ puroditam // 167 [AbhT_10.167] dharātattvāvibhedena yaḥ prakāśaḥ prakāśate / sa eva śivanātho@tra pṛthivī brahma tanmatam // 168 [AbhT_10.168] dharātattvagatāḥ siddhīrvitarītuṃ samudyatān / prerayanti śivecchāto ye te mantramaheśvarāḥ // 169 [AbhT_10.169] preryamāṇāstu mantreśā mantrāstadvācakāḥ sphuṭam / dharātattvagataṃ yogamabhyasya śivavidyayā // 170 [AbhT_10.170] na tu pāśavasāṃkhyīyavaiṣṇavādidvitādṛśā / aprāptadhruvadhāmāno vijñānākalatājuṣaḥ // 171 [AbhT_10.171] tāvattattvopabhogena ye kalpānte layaṃ gatāḥ / sauṣuptāvasthayopetāste@tra pralayakevalāḥ // 172 [AbhT_10.172] sauṣupte tattvalīnatvaṃ sphuṭameva hi lakṣyate / anyathā niyatasvapnasaṃdṛṣṭirjāyate kutaḥ // 173 [AbhT_10.173] sauṣuptamapi citraṃ ca svacchāsvacchādi bhāsate / asvāpsaṃ sukhamityādismṛtivaicitryadarśanāt // 174 [AbhT_10.174] yadaiva sa kṣaṇaṃ sūkṣmaṃ nidrāyaiva prabuddhyate / tadaiva smṛtireṣeti nārthajajñānajā smṛtiḥ // 175 [AbhT_10.175] tena mūḍhairyaducyeta prabuddhasyāntarāntarā / tūlikādisukhasparśasmṛtireṣeti tatkutaḥ // 176 [AbhT_10.176] māhākarmasamullāsasaṃmiśritamalābilāḥ / dharādhirohiṇo jñeyāḥ sakalā iha pudgalāḥ // 177 [AbhT_10.177] asyaiva saptakasya svasvavyāpāraprakalpane / prakṣobho yastadevoktaṃ śaktīnāṃ saptakaṃ sphuṭam // 178 [AbhT_10.178] śivo hyacyutacidrūpastisrastacchaktayastu yāḥ / tāḥ svātantryavaśopāttagrahītrākāratāvaśāt // 179 [AbhT_10.179] tridhā mantrāvasānāḥ syurudāsīnā iva sthitāḥ / grāhyākāroparāgāttu grahītrākāratāvaśāt // 180 [AbhT_10.180] sakalāntāstu tāstisra icchājñānakriyā matāḥ / saptadhetthaṃ pramātṛtvaṃ tatkṣobho mānatā tathā // 181 [AbhT_10.181] yattu grahītṛtārūpasaṃvitsaṃsparśavarjitam / śuddhaṃ jaḍaṃ tatsvarūpamitthaṃ viśvaṃ trikātmakam // 182 [AbhT_10.182] evaṃ jalādyapi vadedbhedairbhinnaṃ mahāmatiḥ / anayā tu diśā prāyaḥ sarvabhedeṣu vidyate // 183 [AbhT_10.183] bhedo mantramaheśānteṣveṣa pañcadaśātmakaḥ / tathāpi sphuṭatābhāvātsannapyeṣa na carcitaḥ // 184 [AbhT_10.184] etacca sūtritaṃ dhātrā śrīpūrve yadbravīti hi / savyāpārādhipatvenetyādinā jāgradāditām // 185 [AbhT_10.185] abhinne@pi śive@ntaḥsthasūkṣmabodhānusārataḥ / adhunā prāṇaśaktisthe tattvajāle vivicyate // 186 [AbhT_10.186] bhedo@yaṃ pāñcadaśyādiryathā śrīśaṃbhurādiśat / samaste@rthe@tra nirgrāhye tuṭayaḥ ṣoḍaśa kṣaṇāḥ // 187 [AbhT_10.187] ṣaṭtriṃśadaṅgule cāre sāṃśadvyaṅgulakalpitāḥ / tatrādyaḥ paramādvaito nirvibhāgarasātmakaḥ // 188 [AbhT_10.188] dvitīyo grāhakollāsarūpaḥ prativibhāvyate / antyastu grāhyatādātmyātsvarūpībhāvamāgataḥ // 189 [AbhT_10.189] pravibhāvyo na hi pṛthagupāntyo grāhakaḥ kṣaṇaḥ / tṛtīyaṃ kṣaṇamārabhya kṣaṇaṣaṭkaṃ tu yatsthitam // 190 [AbhT_10.190] tannirvikalpaṃ prodgacchadvikalpācchādanātmakam / tadeva śivarūpaṃ hi paraśaktyātmakaṃ viduḥ // 191 [AbhT_10.191] dvitīyaṃ madhyamaṃ ṣaṭkaṃ parāparapadātmakam / vikalparūḍhirapyeṣā kramātprasphuṭatāṃ gatā // 192 [AbhT_10.192] ṣaṭke@tra prathame devyastisraḥ pronmeṣavṛttitām / nimeṣavṛttitāṃ cāśu spṛśantyaḥ ṣaṭkatāṃ gatāḥ // 193 [AbhT_10.193] evaṃ dvitīyaṣaṭke@pi kiṃ tvatra grāhyavartmanā / uparāgapadaṃ prāpya parāparatayā sthitāḥ // 194 [AbhT_10.194] ādye@tra ṣaṭke tā devyaḥ svātantryollāsamātrataḥ / jighṛkṣite@pyupādhau syuḥ pararūpādavicyutāḥ // 195 [AbhT_10.195] asti cātiśayaḥ kaścittāsāmapyuttarottaram / yo vivekadhanairdhīraiḥ sphuṭīkṛtyāpi darśyate // 196 [AbhT_10.196] kecittvekāṃ tuṭiṃ grāhye caikāmapi grahītari / tādātmyena vinikṣipya saptakaṃ saptakaṃ viduḥ // 197 [AbhT_10.197] tadasyāṃ sūkṣmasaṃvittau kalanāya samudyatāḥ / saṃvedayante yadrūpaṃ tatra kiṃ vāgvikatthanaiḥ // 198 [AbhT_10.198] evaṃ dharādimūlāntaṃ prakriyā prāṇagāminī / guruparvakramātproktā bhede pañcadaśātmake // 199 [AbhT_10.199] kramāttu bhedanyūnatve nyūnatā syāttuṭiṣvapi / tasyāṃ hrāso vikalpasya sphuṭatā cāvikalpinaḥ // 200 [AbhT_10.200] yathā hi ciraduḥkhārtaḥ paścādāttasukhasthitiḥ / vismaratyeva tadduḥkhaṃ sukhaviśrāntivartmanā // 201 [AbhT_10.201] tathā gatavikalpe@pi rūḍhāḥ saṃvedane janāḥ / vikalpaviśrāntibalāttāṃ sattāṃ nābhimanvate // 202 [AbhT_10.202] vikalpanirhrāsavaśena yāti vikalpavandhyā paramārthasatyā / saṃvitsvarūpaprakaṭatvamitthaṃ tatrāvadhāne yatatāṃ subuddhiḥ // 203 [AbhT_10.203] grāhyagrāhakasaṃvittau saṃbandhe sāvadhānatā / iyaṃ sā tatra tatroktā sarvakāmadughā yataḥ // 204 [AbhT_10.204] evaṃ dvayaṃ dvayaṃ yāvannyūnībhavati bhedagam / tāvattuṭidvayaṃ yāti nyūnatāṃ kramaśaḥ sphuṭam // 205 [AbhT_10.205] ata eva śivāveśe dvituṭiḥ parigīyate / ekā tu sā tuṭistatra pūrṇā śuddhaiva kevalam // 206 [AbhT_10.206] dvitīyā śiva(śakti)rūpaiva sarvajñānakriyātmikā / tasyāmavahito yogī kiṃ na vetti karoti vā // 207 [AbhT_10.207] tathā coktaṃ kallaṭena śrīmatā tuṭipātagaḥ / lābhaḥ sarvajñakartṛtve tuṭeḥ pāto@parā tuṭiḥ // 208 [AbhT_10.208] ādyāyāṃ tu tuṭau sarvaṃ sarvataḥ pūrṇamekatām / gataṃ kiṃ tatra vedyaṃ vā kāryaṃ vā vyapadeśabhāk // 209 [AbhT_10.209] ato bhedasamullāsakalāṃ prāthamikīṃ budhāḥ / cinvanti pratibhāṃ devīṃ sarvajñatvādisiddhaye // 210 [AbhT_10.210] saiva śaktiḥ śivasyoktā tṛtīyādituṭiṣvatha / mantrādi(dhi)nāthatacchaktimantreśādyāḥ kramoditāḥ // 211 [AbhT_10.211] tāsu saṃdadhataścittamavadhānaikadharmakam / tattatsiddhisamāveśaḥ svayamevopajāyate // 212 [AbhT_10.212] ata eva yathā bhedabahutvaṃ dūratā tathā / saṃvittau tuṭibāhulyādakṣārthāsaṃnikarṣavat // 213 [AbhT_10.213] yathā yathā hi nyūnatvaṃ tuṭīnāṃ hrāsato bhidaḥ / tathā tathātinaikaṭyaṃ saṃvidaḥ syācchivāvadhi // 214 [AbhT_10.214] śivatattvamataḥ proktamantikaṃ sarvato@mutaḥ / ata eva prayatno@yaṃ tatpraveśe na vidyate // 215 [AbhT_10.215] yathā yathā hi dūratvaṃ yatnayogastathā tathā / bhāvanākaraṇādīnāṃ śive niravakāśatām // 216 [AbhT_10.216] ata eva hi manyante saṃpradāyadhanā janāḥ / tathā hi dṛśyatāṃ loko ghaṭādervedane yathā // 217 [AbhT_10.217] prayatnavānivābhāti tathā kiṃ sukhavedane / āntaratvamidaṃ prāhuḥ saṃvinnaikaṭyaśālitām // 218 [AbhT_10.218] tāṃ ca cidrūpatonmeṣaṃ bāhyatvaṃ tannimeṣatām / bhavināṃ tvantiko@pyevaṃ na bhātītyatidūratā // 219 [AbhT_10.219] dūre@pi hyantikībhūte bhānaṃ syāttvatra tatkatham / na ca bījāṅkuralatādalapuṣpaphalādivat // 220 [AbhT_10.220] kramikeyaṃ bhavetsaṃvitsūtastatra kilāṅkuraḥ / bījāllatā tvaṅkurānno bījādiha sarvataḥ // 221 [AbhT_10.221] saṃvittattvaṃ bhāsamānaṃ paripūrṇaṃ hi sarvataḥ / sarvasya kāraṇaṃ proktaṃ sarvatraivoditaṃ yataḥ // 222 [AbhT_10.222] tata eva ghaṭe@pyeṣā prāṇavṛttiryadi sphuret / viśrāmyeccāśu tatraiva śivabīje layaṃ vrajet // 223 [AbhT_10.223] na tu kramikatā kācicchivātmatve kadācana / anyanmantrādi(dhi)nāthādi kāraṇaṃ tattu saṃnidheḥ // 224 [AbhT_10.224] śivābhedācca kiṃ cātha dvaite naikaṭyavedanāt / anayā ca diśā sarva sarvadā pravivecayan // 225 [AbhT_10.225] bhairavāyata eva drāk ciccakreśvaratāṃ gataḥ / sa itthaṃ prāṇago bhedaḥ khecarīcakragopitaḥ // 226 [AbhT_10.226] mayā prakaṭitaḥ śrīmacchāmbhavājñānuvartinā / atraivādhvani vedyatvaṃ prāpte yā saṃvidudbhavet // 227 [AbhT_10.227] tasyāḥ svakaṃ yadvaicitryaṃ tadavasthāpadābhidham / jāgratsvapnaḥ suṣuptaṃ ca turyaṃ ca tadatītakam // 228 [AbhT_10.228] iti pañca padānyāhurekasminvedake sati / tatra yaiṣā dharātattvācchivāntā tattvapaddhatiḥ // 229 [AbhT_10.229] tasyāmekaḥ pramātā cedavaśyaṃ jāgradādikam / taddarśyate śaṃbhunāthaprasādādviditaṃ mayā // 230 [AbhT_10.230] yadadhiṣṭheyameveha nādhiṣṭhātṛ kadācana / saṃvedanagataṃ vedyaṃ tajjāgratsamudāhṛtam // 231 [AbhT_10.231] caitramaitrādibhūtāni tattvāni ca dharāditaḥ / abhidhākaraṇībhūtāḥ śabdāḥ kiṃ cābhidhā pramā // 232 [AbhT_10.232] pramātṛmeyatanmānapramārūpaṃ catuṣṭayam / viśvametadadhiṣṭheyaṃ yadā jāgrattadā smṛtam // 233 [AbhT_10.233] tathā hi bhāsate yattannīlamantaḥ pravedane / saṃkalparūpe bāhyasya tadadhiṣṭhātṛ bodhakam // 234 [AbhT_10.234] yattu bāhyatayā nīlaṃ cakāstyasya na vidyate / kathaṃcidapyadhiṣṭhātṛbhāvastajjāgraducyate // 235 [AbhT_10.235] tatra caitre bhāsamāne yo dehāṃśaḥ sa kathyate / abuddho yastu mānāṃśaḥ sa buddho mitikārakaḥ // 236 [AbhT_10.236] prabuddhaḥ suprabuddhaśca pramāmātreti ca kramaḥ / cāturvidhyaṃ hi piṇḍasthanāmni jāgrati kīrtitam // 237 [AbhT_10.237] jāgradādi catuṣkaṃ hi pratyekamiha vidyate / jāgrajjāgradabuddhaṃ tajjāgratsvapnastu buddhatā // 238 [AbhT_10.238] ityādi turyātītaṃ tu sarvagatvātpṛthakkutaḥ / uktaṃ ca piṇḍagaṃ jāgradabuddhaṃ buddhameva ca // 239 [AbhT_10.239] prabuddhaṃ suprabuddhaṃ ca caturvidhamidaṃ smṛtam / meyabhūmiriyaṃ mukhyā jāgradākhyānyadantarā // 240 [AbhT_10.240] bhūtatattvābhidhānānāṃ yoṃ@śo@dhiṣṭheya ucyate / piṇḍasthamiti taṃ prāhuriti śrīmālinīmate // 241 [AbhT_10.241] laukikī jāgradityeṣā saṃjñā piṇḍasthamityapi / yogināṃ yogasiddhyarthaṃ saṃjñeyaṃ paribhāṣyate // 242 [AbhT_10.242] adhiṣṭheyasamāpattimadhyāsīnasya yoginaḥ / tādātmyaṃ kila piṇḍasthaṃ mitaṃ piṇḍaṃ hi piṇḍitam // 243 [AbhT_10.243] prasaṃkhyānaikarūḍhānāṃ jñānināṃ tu taducyate / sarvatobhadramāpūrṇaṃ sarvato vedyasattayā // 244 [AbhT_10.244] sarvasattāsamāpūrṇa viśvaṃ paśyedyato yataḥ / jñānī tatastataḥ saṃvittatvamasya prakāśate // 245 [AbhT_10.245] lokayogaprasaṃkhyānatrairūpyavaśataḥ kila / nāmāni trīṇi bhaṇyante svapnādiṣvapyayaṃ vidhiḥ // 246 [AbhT_10.246] yattvadhiṣṭhānakaraṇabhāvamadhyāsya vartate / vedyaṃ satpūrvakathitaṃ bhūtatattvābhidhāmayam // 247 [AbhT_10.247] tatsvapno mukhyato jñeyaṃ tacca vaikalpike pathi / vaikalpikapathārūḍhavedyasāmyāvabhāsanāt // 248 [AbhT_10.248] lokarūḍho@pyasau svapnaḥ sāmyaṃ cābāhyarūpatā / utprekṣāsvapnasaṃkalpasmṛtyunmādādidṛṣṭiṣu // 249 [AbhT_10.249] vispaṣṭaṃ yadvedyajātaṃ jāgranmukhyatayaiva tat / yattu tatrāpyavispaṣṭaṃ spaṣṭādhiṣṭhātṛ bhāsate // 250 [AbhT_10.250] vikalpāntaragaṃ vedyaṃ tatsvapnapadamucyate / tadaiva tasya vettyeva svayameva hyabāhyatām // 251 [AbhT_10.251] pramātrantarasādhārabhāvahānyasthirātmate / tatrāpi cāturvidhyaṃ tat prāgdiśaiva prakalpayet // 252 [AbhT_10.252] gatāgataṃ suvikṣiptaṃ saṃgataṃ susamāhitam / atrāpi pūrvavannāma laukikaṃ svapna ityadaḥ // 253 [AbhT_10.253] bāhyābhimatabhāvānāṃ svāpo hyagrahaṇaṃ matam / sarvādhvanaḥ padaṃ prāṇaḥ saṃkalpo@vagamātmakaḥ // 254 [AbhT_10.254] padaṃ ca tatsamāpatti padasthaṃ yogino viduḥ / vedyasattāṃ bahirbhūtāmanapekṣyaiva sarvataḥ // 255 [AbhT_10.255] vedye svātantryabhāg jñānaṃ svapnaṃ vyāptitayā bhajet / mānabhūmiriyaṃ mukhyā svapno hyāmarśanātmakaḥ // 256 [AbhT_10.256] vedyacchāyo@vabhāso hi meye@dhiṣṭhānamucyate / yattvadhiṣṭhātṛbhūtādeḥ pūrvoktasya vapurdhruvam // 257 [AbhT_10.257] bījaṃ viśvasya tattūṣṇīṃbhūtaṃ sauṣuptamucyate / anubhūtau vikalpe ca yo@sau draṣṭā sa eva hi // 258 [AbhT_10.258] na bhāvagrahaṇaṃ tena suṣṭhu suptatvamucyate / tatsāmyāllaukikīṃ nidrāṃ suṣuptaṃ manvate budhāḥ // 259 [AbhT_10.259] bījabhāvo@thāgrahaṇaṃ sāmyaṃ tūṣṇīṃsvabhāvatā / mukhyā mātṛdaśā seyaṃ suṣuptākhyā nigadyate // 260 [AbhT_10.260] rūpakatvācca rūpaṃ tattādātmyaṃ yoginaḥ punaḥ / rūpasthaṃ tatsamāpattyaudāsīnyaṃ rūpiṇāṃ viduḥ // 261 [AbhT_10.261] prasaṃkhyānavataḥ kāpi vedyasaṃkocanātra yat / nāsti tena mahāvyāptiriyaṃ tadanusārataḥ // 262 [AbhT_10.262] udāsīnasya tasyāpi vedyaṃ yena caturvidham / bhūtādi tadupādhyutthamatra bhedacatuṣṭayam // 263 [AbhT_10.263] uditaṃ vipulaṃ śāntaṃ suprasannamathāparam / yattu pramātmakaṃ rūpaṃ pramāturupari sthitam // 264 [AbhT_10.264] pūrṇatāgamanaunmukhyamaudāsīnyātparicyutiḥ / tatturyamucyate śaktisamāveśo hyasau mataḥ // 265 [AbhT_10.265] sā saṃvitsvaprakāśā tu kaiściduktā prameyataḥ / mānānmātuśca bhinnaiva tadarthaṃ tritayaṃ yataḥ // 266 [AbhT_10.266] meyaṃ māne mātari tat so@pi tasyāṃ mitau sphuṭam / viśrāmyatīti saivaiṣā devī viśvaikajīvitam // 267 [AbhT_10.267] rūpaṃ dṛśāhamityaṃśatrayamuttīrya vartate / dvāramātrāśritopāyā paśyāmītyanupāyikā // 268 [AbhT_10.268] pramātṛtā svatantratvarūpā seyaṃ prakāśate / saṃvitturīyarūpaivaṃ prakāśātmā svayaṃ ca sā // 269 [AbhT_10.269] tatsamāveśatādātmye mātṛtvaṃ bhavati sphuṭam / tatsamāveśoparāgānmānatvaṃ meyatā punaḥ // 270 [AbhT_10.270] tatsamāveśanaikaṭyāttrayaṃ tattadanugrahāt / vedyādibhedagalanāduktā seyamanāmayā // 271 [AbhT_10.271] mātrādyanugrahādā(dhā)nātsavyāpāreti bhaṇyate / jāgradādyapi devasya śaktitvena vyavasthitam // 272 [AbhT_10.272] aparaṃ parāparaṃ ca dvidhā tatsā parā tviyam / rūpakatvādudāsīnāccyuteyaṃ pūrṇatonmukhī // 273 [AbhT_10.273] daśā tasyāṃ samāpattī rūpātītaṃ tu yoginaḥ / pūrṇataunmukhyayogitvādviśvaṃ paśyati tanmayaḥ // 274 [AbhT_10.274] prasaṃkhyātā pracayatasteneyaṃ pracayo matā / naitasyāmaparā turyadaśā saṃbhāvyate kila // 275 [AbhT_10.275] saṃvinna kila vedyā sā vittvenaiva hi bhāsate / jāgradādyāstu saṃbhāvyāstisro@syāḥ prāgdaśā yataḥ // 276 [AbhT_10.276] tritayānugrahātseyaṃ tenoktā trikaśāsane / manonmanamanantaṃ ca sarvārthamiti bhedataḥ // 277 [AbhT_10.277] yattu pūrṇānavacchinnavapurānandanirbharam / turyātītaṃ tu tatprāhustadeva paramaṃ padam // 278 [AbhT_10.278] nātra yogasya sadbhāvo bhāvanāderabhāvataḥ / aprameye@paricchinne svatantre bhāvyatā kutaḥ // 279 [AbhT_10.279] yogādyabhāvatastena nāmāsminnādiśadvibhuḥ / prasaṃkhyānabalāttvetadrūpaṃ pūrṇatvayogataḥ // 280 [AbhT_10.280] anuttarādiha proktaṃ mahāpracayasaṃjñitam / pūrṇatvādeva bhedānāmasyāṃ saṃbhāvanā na hi // 281 [AbhT_10.281] tannirāsāya naitasyāṃ bheda ukto viśeṣaṇam / satatoditamityetatsarvavyāpitvasūcakam // 282 [AbhT_10.282] na hyeka eva bhavati bhedaḥ kvacana kaścana / turyātīte bheda ekaḥ satatodita ityayam // 283 [AbhT_10.283] mūḍhavādastena siddhamavibheditvamasya tu / śrīpūrvaśāstre tenoktaṃ padasthamaparaṃ viduḥ // 284 [AbhT_10.284] mantrāstatpatayaḥ seśā rūpasthamiti kīrtyate / rūpātītaṃ parā śaktiḥ savyāpārāpyanāmayā // 285 [AbhT_10.285] niṣprapañco nirābhāsaḥ śuddhaḥ svātmanyavasthitaḥ / sarvātītaḥ śivo jñeyo yaṃ viditvā vimucyate // 286 [AbhT_10.286] iti śrīsumatiprajñācandrikāśāntatāmasaḥ / śrīśaṃbhunāthaḥ sadbhāvaṃ jāgradādau nyarūpayat // 287 [AbhT_10.287] anye tu kathayantyeṣāṃ bhaṅgīmanyādṛśīṃ śritāḥ / yadrūpaṃ jāgradādīnāṃ tadidānīṃ nirūpyate // 288 [AbhT_10.288] tatrākṣavṛttimāśritya bāhyākāragraho hi yaḥ / tajjāgratsphuṭamāsīnamanubandhi punaḥ punaḥ // 289 [AbhT_10.289] ātmasaṃkalpanirmāṇaṃ svapno jāgradviparyayaḥ / layākalasya bhogo@sau malakarmavaśānnatu // 290 [AbhT_10.290] sthirībhavenniśābhāvātsuptaṃ saukhyādyavedane / jñānākalasya malataḥ kevalādbhogamātrataḥ // 291 [AbhT_10.291] bhedavantaḥ svato@bhinnāścikīrṣyante jaḍājaḍāḥ / turye tatra sthitā mantratannāthādhīśvarāstrayaḥ // 292 [AbhT_10.292] yāvadbhairavabodhāntaḥpraveśanasahiṣṇavaḥ / bhāvā vigaladātmīyasārāḥ svayamabhedinaḥ // 293 [AbhT_10.293] turyātītapade saṃsyuriti pañcadaśātmake / yasya yadyatsphuṭaṃ rūpaṃ tajjāgraditi manyatām // 294 [AbhT_10.294] yadevāsthiramābhāti sapūrvaṃ svapna īdṛśaḥ / asphuṭaṃ tu yadābhāti suptaṃ tattatpuro@pi yat // 295 [AbhT_10.295] trayasyāsyānusaṃdhistu yadvaśādupajāyate / sraksūtrakalpaṃ tatturyaṃ sarvabhedeṣu gṛhyatām // 296 [AbhT_10.296] yattvadvaitabharollāsadrāvitāśeṣabhedakam / turyātītaṃ tu tatprāhuritthaṃ sarvatra yojayet // 297 [AbhT_10.297] layākale tu svaṃ rūpaṃ jāgrattatpūrvavṛtti tu / svapnādīti kramaṃ sarvaṃ sarvatrānusaredbudhaḥ // 298 [AbhT_10.298] ekatrāpi prabhau pūrṇe citturyātītamucyate / ānandasturyamicchaiva bījabhūmiḥ suṣuptatā // 299 [AbhT_10.299] jñānaśaktiḥ svapna uktaḥ kriyāśaktistu jāgṛtiḥ / na caivamupacāraḥ syātsarvaṃ tatraiva vastutaḥ // 300 [AbhT_10.300] na cenna kvāpi mukhyatvaṃ nopacāro@pi tatkvacit / etacchrīpūrvaśāstre ca sphuṭamuktaṃ maheśinā // 301 [AbhT_10.301] tatra svarūpaṃ śaktiśca sakalaśceti tattrayam / iti jāgradavastheyaṃ bhede pañcadaśātmake // 302 [AbhT_10.302] akalau svapnasauṣupte turyaṃ mantrādivargabhāk / turyātītaṃ śaktiśaṃbhū trayodaśābhidhe punaḥ // 303 [AbhT_10.303] svarūpaṃ jāgradanyattu prāgvatpralayakevale / svaṃ jāgratsvapnasupte dve turyādyatra ca pūrvavat // 304 [AbhT_10.304] vijñānākalabhede@pi svaṃ mantrā mantranāyakāḥ / tadīśāḥ śaktiśaṃbhvitthaṃ pañca syurjāgradādayaḥ // 305 [AbhT_10.305] saptabhede tu mantrākhye svaṃ mantreśā maheśvarāḥ / śaktiḥ śaṃbhuśca pañcoktā avasthā jāgradādayaḥ // 306 [AbhT_10.306] svarūpaṃ mantramāheśī śaktirmantramaheśvaraḥ / śaktiḥ śaṃbhurimāḥ pañca mantreśe pañcabhedake // 307 [AbhT_10.307] svaṃ kriyā jñānamicchā ca śaṃbhuratra ca pañcamī / maheśabhede trividhe jāgradādi nirūpitam // 308 [AbhT_10.308] vyāpārādādhipatyācca taddhānyā prerakatvataḥ / icchānivṛtteḥ svasthatvācchiva eko@pi pañcadhā // 309 [AbhT_10.309] ityeṣa darśito@smābhistattvādhvā vistarādatha / [AbhT_10.310]