स्वातन्त्र्यfreedom · trika library

Section 11

:C11 atha śrītantrāloke ekādaśamāhnikam
Sources & corrections: edit source →. GRETIL KSTS text, vendored; English READ next via pipe.
:C11 atha śrītantrāloke ekādaśamāhnikam kalādhvā vakṣyate śrīmacchāṃbhavājñānusārataḥ // 1b [AbhT_11.1] yathā pūrvoktabhuvanamadhye nijanijaṃ gaṇam / anuyatparato bhinnaṃ tattvaṃ nāmeti bhaṇyate // 2 [AbhT_11.2] tathā teṣvapi tattveṣu svavarge@nugamātmakam / vyāvṛttaṃ paravargācca kaleti śivaśāsane // 3 [AbhT_11.3] kecidāhuḥ punaryāsau śaktirantaḥ susūkṣmikā / tattvānāṃ sā kaletyuktā dharaṇyāṃ dhārikā yathā // 4 [AbhT_11.4] atra pakṣadvaye vastu na bhinnaṃ bhāsate yataḥ / anugāmi na sāmānyamiṣṭaṃ naiyāyikādivat // 5 [AbhT_11.5] anye vadanti dīkṣādau sukhasaṃgrahaṇārthataḥ / śivena kalpito vargaḥ kaleti samayāśrayaḥ // 6 [AbhT_11.6] kṛtaśca devadevena samayo@paramārthatām / na gacchatīti nāsatyo na cānyasamayodayaḥ // 7 [AbhT_11.7] nivṛttiḥ pṛthivītattve pratiṣṭhāvyaktagocare / vidyā niśānte śāntā ca śaktyante@ṇḍamidaṃ catuḥ // 8 [AbhT_11.8] śāntātītā śive tattve kalātītaḥ paraḥ śivaḥ / nahyatra vargīkaraṇaṃ samayaḥ kalanāpi vā // 9 [AbhT_11.9] yujyate sarvatodikkaṃ svātantryollāsadhāmani / svātantryāttu nijaṃ rūpaṃ boddhṛdharmādavicyutam // 10 [AbhT_11.10] upadeśatadāveśaparamārthatvasiddhaye / bodhyatāmānayandevaḥ sphuṭameva vibhāvyate // 11 [AbhT_11.11] yato@taḥ śivatattve@pi kalāsaṃgatirucyate / aṇḍaṃ ca nāma bhuvanavibhāgasthitikāraṇam // 12 [AbhT_11.12] prāhurāvaraṇaṃ tacca śaktyantaṃ yāvadasti hi / yadyapi prāk śivākhye@pi tattve bhuvanapaddhatiḥ // 13 [AbhT_11.13] uktā tathāpyapratighe nāsminnāvṛtisaṃbhavaḥ / nanvevaṃ dharaṇīṃ muktvā śaktau prakṛtimāyayoḥ // 14 [AbhT_11.14] api cāpratighatve@pi kathamaṇḍasya saṃbhavaḥ / atrāsmadguravaḥ prāhuryatpṛthivyādipañcakam // 15 [AbhT_11.15] pratyakṣamidamābhāti tato@nyannāsti kiṃcana / meyatve sthūlasūkṣmatvānmānatve karaṇatvataḥ // 16 [AbhT_11.16] kartṛtollāsataḥ kartṛbhāve sphuṭatayoditam / triṃśattattvaṃ vibhedātma tadabhedo niśā matā // 17 [AbhT_11.17] kāryatvakaraṇatvādivibhāgagalane sati / vikāsotkasvatantratve śivāntaṃ pañcakaṃ jaguḥ // 18 [AbhT_11.18] śrīmatkālottarādau ca kathitaṃ bhūyasā tathā / pañcaitāni tu tattvāni yairvyāptamakhilaṃ jagat // 19 [AbhT_11.19] pañcamantratanau tena sadyojātādi bhaṇyate / īśānāntaṃ tatra tatra dharādigaganāntakam // 20 [AbhT_11.20] śivatattvamataḥ śūnyātiśūnyaṃ syādanāśri[vṛ]tam / yattu sarvāvibhāgātma svatantraṃ bodhasundaram // 21 [AbhT_11.21] saptatriṃśaṃ tu tatprāhustattvaṃ paraśivābhidham / tasyāpyuktanayādvedyabhāve@tra parikalpite // 22 [AbhT_11.22] yadāste hyanavacchinnaṃ tadaṣṭātriṃśamucyate / na cānavasthā hyevaṃ syāddṛśyatāṃ hi mahātmabhiḥ // 23 [AbhT_11.23] yadvedyaṃ kiṃcidābhāti tatkṣaye yatprakāśate / tattattvamiti nirṇītaṃ ṣaṭtriṃśaṃ hṛdi bhāsate // 24 [AbhT_11.24] tatkiṃ na kiṃcidvā kiṃcidityākāṅkṣāvaśe vapuḥ / cidānandasvatantraikarūpaṃ taditi deśane // 25 [AbhT_11.25] saptatriṃśaṃ samābhāti tatrākāṅkṣā ca nāparā / taccāpi klṛptavedyatvaṃ yatra bhāti sa cinmayaḥ // 26 [AbhT_11.26] aṣṭātriṃśattamaḥ so@pi bhāvanāyopadiśyate / yadi nāma tataḥ saptatriṃśa eva punarbhavet // 27 [AbhT_11.27] avibhāgasvatantratvacinmayatvādidharmatā / samaiva vedyīkaraṇaṃ kevalaṃ tvadhikaṃ yataḥ // 28 [AbhT_11.28] dharāyāṃ guṇatattvānte māyānte kramaśaḥ sthitāḥ / gandho raso rūpamantaḥ sūkṣmabhāvakrameṇa tu // 29 [AbhT_11.29] iti sthite naye śaktitattvānte@pyasti saukṣmyabhāk / sparśaḥ ko@pi sadā yasmai yoginaḥ spṛhayālavaḥ // 30 [AbhT_11.30] tatsparśānte tu saṃvittiḥ śuddhacidvyomarūpiṇī / yasyāṃ rūḍhaḥ samabhyeti svaprakāśātmikāṃ parām // 31 [AbhT_11.31] ato vindurato nādo rūpamasmādato rasaḥ / ityuktaṃ kṣobhakatvena spande sparśastu no tathā // 32 [AbhT_11.32] mataṃ caitanmaheśasya śrīpūrve yadabhāṣata / dhārikāpyāyinī boddhrī pavitrī cāvakāśadā // 33 [AbhT_11.33] ebhiḥ śabdairvyavaharan nivṛttyādernijaṃ vapuḥ / pañcatattvavidhiḥ proktastritattvamadhunocyate // 34 [AbhT_11.34] vijñānākalaparyantamātmā vidyeśvarāntakam / śeṣe śivastritattve syādekatattve śivaḥ param // 35 [AbhT_11.35] imau bhedāvubhau tattvabhedamātrakṛtāviti / tattvādhvaivāyamitthaṃ ca na ṣaḍadhvasthiteḥ kṣatiḥ // 36 [AbhT_11.36] prakṛt pumānyatiḥ kālo māyā vidyeśasauśivau / śivaśca navatattve@pi vidhau tattvādhvarūpatā // 37 [AbhT_11.37] evamaṣṭādaśākhye@pi vidhau nyāyaṃ vadetsudhīḥ / yatra yatra hi bhogecchā tatprādhānyopayogataḥ // 38 [AbhT_11.38] anyāntarbhāvanātaśca dīkṣānantavibhedabhāk / tena ṣaṭtriṃśato yāvadekatattvavidhirbhavet // 39 [AbhT_11.39] tattvādhvaiva sa devena prokto vyāsasamāsataḥ / ekatattvavidhiścaiṣa suprabuddhaṃ guruṃ prati // 40 [AbhT_11.40] śiṣyaṃ ca gatabhogāśamuditaḥ śaṃbhunā yataḥ / bhedaṃ visphārya visphārya śaktyā svacchandarūpayā // 41 [AbhT_11.41] svātmanyabhinne bhagavānnityaṃ viśramayan sthitaḥ / itthaṃ tryātmādhvano bhedaḥ sthūlasūkṣmaparatvataḥ // 42 [AbhT_11.42] meyabhāgagataḥ proktaḥ puratattvakalātmakaḥ / adhunā mātṛbhāgasthaṃ rūpaṃ tredhā nirūpyate // 43 [AbhT_11.43] yatpramāṇātmakaṃ rūpamadhvano mātṛbhāgagam / padaṃ hyavagamātmatvasamāveśāttaducyate // 44 [AbhT_11.44] tadeva ca padaṃ mantraḥ prakṣobhātpracyutaṃ yadā / guptabhāṣī yato mātā tūṣṇīṃbhūto vyavasthitaḥ // 45 [AbhT_11.45] tathāpi na vimarśātma rūpaṃ tyajati tena saḥ / pramāṇātmavimarśātmā mānavatkṣobhabhāṅnatu // 46 [AbhT_11.46] mantrāṇāṃ ca padānāṃ ca tenoktaṃ trikaśāsane / abhinnameva svaṃ rūpaṃ niḥspandakṣobhite param // 47 [AbhT_11.47] audāsīnyaparityāge prakṣobhānavarohaṇe / varṇādhvā mātṛbhāge syāt pūrvaṃ yā kathitā pramā // 48 [AbhT_11.48] sā tu pūrṇasvarūpatvādavibhāgamayī yataḥ / tata ekaikavarṇatvaṃ tattve tattve kṣamāditaḥ // 49 [AbhT_11.49] kṛtvā śaive pare proktāḥ ṣoḍaśārṇā visargataḥ / tatra śaktiparispandastāvān prāk ca nirūpitaḥ // 50 [AbhT_11.50] saṃkalayyocyate sarvamadhunā sukhasaṃvide / padamantravarṇamekaṃ puraṣoḍaśakaṃ dhareti ca nivṛttiḥ / tattvārṇamagninayanaṃ rasaśarapuramastramantrapadamanyā // 51 [AbhT_11.51] munitattvārṇaṃ dvikapadamantraṃ vasvakṣibhuvanamaparakalā / agnyarṇatattvamekakapadamantraṃ sainyabhuvanamiti turyā // 52 [AbhT_11.52] ṣoḍaśa varṇāḥ padamantratattvamekaṃ ca śāntyatīteyam / abhinavaguptenāryātrayamuktaṃ saṃgrahāya śiṣyebhyaḥ // 53 [AbhT_11.53] so@yaṃ samasta evādhvā bhairavābhedavṛttimān / tatsvātantryātsvatantratvamaśnuvāno@vabhāsate // 54 [AbhT_11.54] tathāhi mātṛrūpastho mantrādhveti nirūpitaḥ / tathāhi cidvimarśena grastā vācyadaśā yadā // 55 [AbhT_11.55] śivajñānakriyāyattamananatrāṇatatparā / aśeṣaśaktipaṭalīlīlālāmpaṭyapāṭavāt // 56 [AbhT_11.56] cyutā mānamayādrūpāt saṃvinmantrādhvatāṃ gatā / pramāṇarūpatāmetya prayātyadhvā padātmatām // 57 [AbhT_11.57] tathā hi māturviśrāntirvarṇānsaṃghaṭya tānbahūn / saṃghaṭṭanaṃ ca kramikaṃ saṃjalpātmakameva tat // 58 [AbhT_11.58] vikalpasya svakaṃ rūpaṃ bhogāveśamayaṃ sphuṭam / ataḥ pramāṇatārūpaṃ padamasmadgururjagau // 59 [AbhT_11.59] pramāṇarūpatāveśamaparityajya meyatām // 60 [AbhT_11.60] gacchankalanayā yogādadhvā proktaḥ kalātmakaḥ / śuddhe prameyatāyoge sūkṣmasthūlatvabhāgini // 61 [AbhT_11.61] tattvādhvabhuvanādhvatve krameṇānusaredguruḥ / prameyamānamātṝṇāṃ yadrūpamupari sthitam // 62 [AbhT_11.62] pramātmātra sthito@dhvāyaṃ varṇātmā dṛśyatāṃ kila / ucchalatsaṃvidāmātraviśrāntyāsvādayoginaḥ // 63 [AbhT_11.63] sarvābhidhānasāmarthyādaniyantritaśaktayaḥ / sṛṣṭāḥ svātmasahotthe@rthe dharāparyantabhāgini // 64 [AbhT_11.64] āmṛśantaḥ svacidbhūmau tāvato@rthānabhedataḥ / varṇaughāste pramārūpāṃ satyāṃ bibhrati saṃvidam // 65 [AbhT_11.65] bālāstiryakpramātāro ye@pyasaṃketabhāginaḥ / te@pyakṛtrimasaṃskārasārāmenāṃ svasaṃvidam // 66 [AbhT_11.66] bhinnabhinnāmupāśritya yānti citrāṃ pramātṛtām / asyā cākṛtrimānantavarṇasaṃvidi rūḍhatām // 67 [AbhT_11.67] saṃketā yānti cette@pi yāntyasaṃketavṛttitām / anayā tu vinā sarve saṃketā bahuśaḥ kṛtāḥ // 68 [AbhT_11.68] aviśrāntatayā kuryuranavasthāṃ duruttarām / bālo vyutpādyate yena tatra saṃketamārgaṇāt // 69 [AbhT_11.69] aṅgulyādeśane@pyasya nāvikalpā tathā matiḥ / vikalpaḥ śabdamūlaśca śabdaḥ saṃketajīvitaḥ // 70 [AbhT_11.70] tenānanto hyamāyīyo yo varṇagrāma īdṛśaḥ / saṃvidvimarśasacivaḥ sadaiva sa hi jṛmbhate // 71 [AbhT_11.71] yata eva ca māyīyā varṇāḥ sūtiṃ vitenire / ye ca māyīyavarṇeṣu vīryatvena nirūpitāḥ // 72 [AbhT_11.72] saṃketanirapekṣāste prameti parigṛhyatām / tathā hi paravākyeṣu śruteṣvāvriyate nijā // 73 [AbhT_11.73] pramā yasya jaḍo@sau no tatrārthe@bhyeti mātṛtām / śukavatsa paṭhatyeva paraṃ tatkramitaikabhāk // 74 [AbhT_11.74] svātantryalābhataḥ svākyapramālābhe tu boddhṛtā / yasya hi svapramābodho vipakṣodbhedanigrahāt // 75 [AbhT_11.75] vākyādivarṇapuñje sve sa pramātā vaśībhavet / yathā yathā cākṛtakaṃ tadrūpamatiricyate // 76 [AbhT_11.76] tathā tathā camatkāratāratamyaṃ vibhāvyate / ādyāmāyīyavarṇāntarnimagne cottarottare // 77 [AbhT_11.77] sakete pūrvapūrvāṃśamajjane pratibhābhidaḥ / ādyodrekamahattve@pi pratibhātmani niṣṭhitāḥ // 78 [AbhT_11.78] dhruvaṃ kavitvavaktṛtvaśālitāṃ yānti sarvataḥ / yāvaddhāmani saṃketanikārakalanojjhite // 79 [AbhT_11.79] viśrāntaścinmaye kiṃ kiṃ na vetti kurute na vā / ata eva hi vāksiddhau varṇānāṃ samupāsyatā // 80 [AbhT_11.80] sarvajñatvādisiddhau vā kā siddhiryā na tanmayī / taduktaṃ varadena śrīsiddhayogīśvarīmate // 81 [AbhT_11.81] tena guptena guptāste śeṣā varṇāstviti sphuṭam / evaṃ māmātṛmānatvameyatvairyo@vabhāsate // 82 [AbhT_11.82] ṣaḍvidhaḥ svavapuḥśuddhau śuddhiṃ so@dhvādhigacchati / ekena vapuṣā śuddhau tatraivānyaprakāratām // 83 [AbhT_11.83] antarbhāvyācarecchuddhimanusaṃdhānavān guruḥ / anantarbhāvaśaktau tu sūkṣmaṃ sūkṣmaṃ tu śodhayet // 84 [AbhT_11.84] tadviśuddhaṃ bījabhāvāt sūte nottarasaṃtatim / śodhanaṃ bahudhā tattadbhogaprāptyekatānatā // 85 [AbhT_11.85] tadādhipatyaṃ tattyāgastacchivātmatvavedanam / tallīnatā tannirāsaḥ sarvaṃ caitatkramākramāt // 86 [AbhT_11.86] ata eva ca te mantrāḥ śodhakāścitrarūpiṇaḥ / siddhāntavāmadakṣādau citrāṃ śuddhiṃ vitanvate // 87 [AbhT_11.87] anuttaratrikānāmakramamantrāstu ye kila / te sarve sarvadāḥ kintu kasyācit kvāpi mukhyatā // 88 [AbhT_11.88] ataḥ śodhakabhāvena śāstre śrīpūrvasaṃjñite / parāparādimantrāṇāmadhvanyuktā vyavasthitiḥ // 89 [AbhT_11.89] śodhakatvaṃ ca mālinyā devīnāṃ tritayasya ca / devatrayasya vaktrāṇāmaṅgānāmaṣṭakasya ca // 90 [AbhT_11.90] kiṃ vātibahunā dvāravāstvādhāragurukrame / lokapāstravidhau mantrān muktvā sarvaṃ viśodhakam // 91 [AbhT_11.91] yaccaitadadhvanaḥ proktaṃ śodhyatvaṃ śoddhṛtā ca yā / sā svātantryācchivābhede yuktetyuktaṃ ca śāsane // 92 [AbhT_11.92] sarvametadvibhātyeva parameśitari dhruve / pratibimbasvarūpeṇa na tu bāhyatayā yataḥ // 93 [AbhT_11.93] cidvyomnyeva śive tattaddehādimatirīdṛśī / bhinnā saṃsāriṇāṃ rajjau sarpasragvīcibuddhivat // 94 [AbhT_11.94] yataḥ prāgdehamaraṇasiddhāntaḥ svapnagocaraḥ / dehāntarādirmaraṇe kīdṛgvā dehasaṃbhavaḥ // 95 [AbhT_11.95] svapne@pi pratibhāmātrasāmānyaprathanābalāt / viśeṣāḥ pratibhāsante na bhāvyante@pi te yathā // 96 [AbhT_11.96] śālagrāmopalāḥ keciccitrākṛtibhṛto yathā / tathā māyādibhūmyantalekhācitrahṛdaścitaḥ // 97 [AbhT_11.97] nagarārṇavaśailādyāstadicchānuvidhāyinaḥ / na svayaṃ sadasanto no kāraṇākāraṇātmakāḥ // 98 [AbhT_11.98] niyateścirarūḍhāyāḥ samucchedātpravartanāt / arūḍhāyāḥ svatantro@yaṃ sthitaścidvyomabhairavaḥ // 99 [AbhT_11.99] ekacinmātrasaṃpūrṇabhairavābhedabhāgini / evamasmītyanāmarśo bhedako bhāvamaṇḍale // 100 [AbhT_11.100] sarvapramāṇairno siddhaṃ svapne kartrantaraṃ yathā / svasaṃvidaḥ svasiddhāyāstathā sarvatra buddhyatām // 101 [AbhT_11.101] cittacitrapurodyāne krīḍedevaṃ hi vetti yaḥ / ahameva sthito bhūtabhāvatattvapurairiti // 102 [AbhT_11.102] evaṃ jāto mṛto@smīti janmamṛtyuvicitratāḥ / ajanmanyamṛtau bhānti cittabhittau svanirmitāḥ // 103 [AbhT_11.103] parehasaṃvidāmātraṃ paralokehalokate / vastutaḥ saṃvido deśaḥ kālo vā naiva kiṃcana // 104 [AbhT_11.104] abhaviṣyadayaṃ sargo mūrtaścenna tu cinmayaḥ / tadavekṣyata tanmadhyāt kenaiko@pi dharādharaḥ // 105 [AbhT_11.105] bhūtatanmātravargāderādhārādheyatākrame / ante saṃvinmayī śaktiḥ śivarūpaiva dhāriṇī // 106 [AbhT_11.106] tasmātpratītirevetthaṃ kartrī dhartrī ca sā śivaḥ / tato bhāvāstatra bhāvāḥ śaktirādhārikā tataḥ // 107 [AbhT_11.107] sāṃkalpikaṃ nirādhāramapi naiva patatyadhaḥ / svādhāraśaktau viśrāntaṃ viśvamitthaṃ vimṛśyatām // 108 [AbhT_11.108] asyā ghanāhamityādirūḍhireva dharāditā / yāvadante cidasmīti nirvṛttā bhairavātmatā // 109 [AbhT_11.109] maṇāvindrāyudhe bhāsa iva nīlādayaḥ śive / paramārthata eṣāṃ tu nodayo na vyayaḥ kvacit // 110 [AbhT_11.110] deśe kāle@tra vā sṛṣṭirityetadasamañjasam / cidātmanā hi devena sṛṣṭirdikkālayorapi // 111 [AbhT_11.111] jāgarābhimate sārdhahastatritayagocare / prahare ca pṛthak svapnāścitradikkālamāninaḥ // 112 [AbhT_11.112] ata eva kṣaṇaṃ nāma na kiṃcidapi manmahe / kriyākṣaṇe vāpyekasmin bahvyaḥ saṃsyurdrutāḥ kriyāḥ // 113 [AbhT_11.113] tena ye bhāvasaṃkocaṃ kṣaṇāntaṃ pratipedire / te nūnamenayā nāḍyā śūnyadṛṣṭyavalambinaḥ // 114 [AbhT_11.114] tadya eṣa sato bhāvāñ śūnyīkartuṃ tathāsataḥ / sphuṭīkartuṃ svatantratvādīśaḥ so@smatprabhuḥ śivaḥ // 115 [AbhT_11.115] taditthaṃ parameśāno viśvarūpaḥ pragīyate / na tu bhinnasya kasyāpi dharāderupapannatā // 116 [AbhT_11.116] uktaṃ caitatpuraiveti na bhūyaḥ pravivicyate / bhūyobhiścāpi bāhyārthadūṣaṇaiḥ pravyaramyata // 117 [AbhT_11.117] taditthameṣa nirṇītaḥ kalādervistaro@dhvanaḥ // 118 [AbhT_11.118]
Sources & corrections: edit source →. GRETIL KSTS text, vendored; English READ next via pipe.