Section 1
:C1 prathamamāhnikam
Sources & corrections: edit source →. GRETIL KSTS text, vendored; English READ next via pipe.
### Provenance: GRETIL KSTS 1918-38 (Jayaratha Viveka ed.) · CC BY-NC-SA 4.0
### Source file: 6_sastra/3_phil/sa_abhinavagupta-tantrAloka.txt
### Vendored: site/data/sanskrit/tantraloka.txt (research/education use; respect licence)
:T atha śrī tantrālokaḥ
:C1 prathamamāhnikam
vimalakalāśrayābhinavasṛṣṭimahā jananī bharitatanuśca pañcamukhaguptarucirjanakaḥ /
tadubhayayāmalasphuritabhāvavisargamayaṃ hṛdayamanuttarāmṛtakulaṃ mama sasphuratāt // 1 [AbhT_1.1]
naumi citpratibhāṃ devīṃ parāṃ bhairavayoginīm /
mātṛmānaprameyāṃśaśūlāmbujakṛtāspadām // 2 [AbhT_1.2]
naumi devīṃ śarīrasthāṃ nṛtyato bhairavākṛte /
prāvṛṇmeghaghanavyomavidyullekhāvilāsinīm // 3 [AbhT_1.3]
dīptajyotiśchaṭāpluṣṭabhedabandhatrayaṃ sphurat /
stājjñānaśūlaṃ satpakṣavipakṣotkartanakṣamam // 4 [AbhT_1.4]
svātantryaśaktiḥ kramasaṃsisṛkṣā kramātmatā ceti vibhorvibhūtiḥ /
tadeva devītrayamantarāstāmanuttaraṃ me prathayatsvarūpam // 5 [AbhT_1.5]
taddevatāvibhavabhāvimahāmarīcicakreśvarāyitanijasthitireka eva /
devīsuto gaṇapatiḥ sphuradindukāntiḥ samyaksamucchalayatānmama saṃvidabdhim // 6 [AbhT_1.6]
rāgāruṇāṃ granthibilāvakīrṇa yo jālamātānavitānavṛtti /
kalombhitaṃ bāhyapathe cakāra stānme sa macchandavibhuḥ prasannaḥ // 7 [AbhT_1.7]
traiyambakābhihitasantatitāmraparṇīsanmauktikaprakarakāntiviśeṣabhājaḥ /
pūrve jayanti guravo guruśāstrasindhukallolakelikalanāmalakarṇadhārāḥ // 8 [AbhT_1.8]
jayati gurureka eva śrīśrīkaṇṭho bhuvi prathitaḥ /
tadaparamūrtirbhagavān maheśvaro bhūtirājaśca // 9 [AbhT_1.9]
śrīsomānandabodhaśrīmadutpalaviniḥsṛtāḥ /
jayanti saṃvidāmodasandarbhā dikprasarpiṇaḥ // 10 [AbhT_1.10]
tadāsvādabharāveśabṛṃhitāṃ matiṣaṭpadīm /
gurorlakṣmaṇaguptasya nādasaṃmohinīṃ numaḥ // 11 [AbhT_1.11]
yaḥ pūrṇānandaviśrāntasarvaśāstrārthapāragaḥ /
sa śrīcukhulako diśyādiṣṭaṃ me gururuttamaḥ // 12 [AbhT_1.12]
jayatājjagaduddhṛtikṣamo@sau bhagavatyā saha śaṃbhunātha ekaḥ /
yadudīritaśāsanāṃśubhirme prakaṭo@yaṃ gahano@pi śāstramārgaḥ // 13 [AbhT_1.13]
santi paddhatayaścitrāḥ srotobhedeṣu bhūyasā /
anuttaraṣaḍardhārthakrame tvekāpi nekṣyate // 14 [AbhT_1.14]
ityahaṃ bahuśaḥ sadbhiḥ śiṣyasabrahmacāribhiḥ /
arthito racaye spaṣṭāṃ pūrṇārthā prakriyāmimām // 15 [AbhT_1.15]
śrībhaṭṭanāthacaraṇābjayugāttathā śrībhaṭṭārikāṃghriyugalādgurusantatiryā /
bodhānyapāśaviṣanuttadupāsanotthabodhojjvalo@bhinavagupta idaṃ karoti // 16 [AbhT_1.16]
na tadastīha yanna śrī-mālinīvijayottare /
devadevena nirdiṣṭaṃ svaśabdenātha liṅgataḥ // 17 [AbhT_1.17]
daśāṣṭādaśavasvaṣṭabhinnaṃ yacchāsanaṃ vibhoḥ /
tatsāraṃ trikaśāstraṃ hi tatsāraṃ mālinīmatam // 18 [AbhT_1.18]
ato@trāntargataṃ sarva saṃpradāyojjhitairbudhaiḥ /
adṛṣṭa prakaṭīkurmo gurunāthājñayā vayam // 19 [AbhT_1.19]
abhinavaguptasya kṛtiḥ seyaṃ yasyoditā gurubhirākhyā /
trinayanacaraṇasaroruhacintanalabdhaprasiddhiriti // 20 [AbhT_1.20]
śrīśambhunāthabhāskaracaraṇanipātaprabhāpagatasaṃkocam /
abhinavaguptahṛdambujametadvicinuta maheśapūjanahetoḥ // 21 [AbhT_1.21]
ādivākyaṃ
iha tāvatsamasteṣu śāstreṣu parigīyate /
ajñānaṃ saṃsṛterheturjñānaṃ mokṣaikakāraṇam // 22 [AbhT_1.22]
malamajñānamicchanti saṃsārāṅkurakāraṇam /
iti proktaṃ tathā va śrīmalinīvijayottare // 23 [AbhT_1.23]
viśeṣaṇena buddhisthe saṃsārottarakālike /
saṃbhāvanāṃ nirasyaitadabhāve mokṣamabravīt // 24 [AbhT_1.24]
ajñānamiti na jñānābhāvaścātiprasaṅgataḥ /
sa hi loṣṭādike@pyasti na ca tasyāsti saṃsṛtiḥ // 25 [AbhT_1.25]
ato jñeyasya tattvasya sāmastyenāprathātmakam /
jñānameva tadajñānaṃ śivasūtreṣu bhāṣitam // 26 [AbhT_1.26]
caitanyamātmā jñānaṃ ca bandha ityatra sūtrayoḥ /
saṃśleṣetarayogāśyāmayamarthaḥ pradarśitaḥ // 27 [AbhT_1.27]
caitanyamiti bhāvāntaḥ śabdaḥ svātantryamātrakam /
anākṣipraviśeṣaṃ sadāha sūtre purātane // 28 [AbhT_1.28]
dvitīyena tu sūtreṇa kriyāṃ vā karaṇaṃ ca vā /
bruvatā tasya cinmātrarūpasya dvaitamucyate // 29 [AbhT_1.29]
dvaitaprathā tadajñānaṃ tucchatvādbandha ucyate /
tata eva samucchedyamityāvṛttyānirūpitam // 30 [AbhT_1.30]
svatantrātmātiriktastu tuccho@ tuccho@pi kaścana /
na mokṣo nāma tannāsya pṛthaṅnāmāpi gṛhyate // 31 [AbhT_1.31]
yattu jñeyasatattvasya pūrṇapūrṇaprathātmakam /
taduttarottaraṃ jñānaṃ tattatsaṃsāraśāntidam // 32 [AbhT_1.32]
rāgādyakaluṣo@smyantaḥśūnyo@haṃ kartṛtojjhitaḥ /
itthaṃ samāsavyāsābhyāṃ jñānaṃ muñcati tāvataḥ // 33 [AbhT_1.33]
tasmānmukto@pyavacchedādavacchedāntarasthiteḥ /
amukta eva muktastu sarvāvacchedavarjitaḥ // 34 [AbhT_1.34]
yattu jñeyasatattvasya jñānaṃ sarvātmanojjhitam /
avacchedairna tatkutrāpyajñānaṃ satyamuktidam // 35 [AbhT_1.35]
jñānājñānasvarūpaṃ yaduktaṃ pratyekamapyadaḥ /
dvidhā pauruṣabauddhatvabhidoktaṃ śivaśāsane // 36 [AbhT_1.36]
tatra puṃso yadajñānaṃ malākhyaṃ tajjamapyaya /
svapūrṇacitkriyārūpaśivatāvaraṇātmakam // 37 [AbhT_1.37]
saṃkocidṛkkriyārūpaṃ tatpaśoravikalpitam /
tadajñānaṃ na budghyaṃśo@dhyavasāyādyabhāvataḥ // 38 [AbhT_1.38]
ahamitthamidaṃ vedmītyevamadhyavasāyinī /
ṣaṭkañcukābilāṇūtthapratibimbanato yadā // 39 [AbhT_1.39]
dhīrjāyate tadā tādṛgjñānamajñānaśabditam /
bauddhaṃ tasya ca tatpauṃsnaṃ poṣaṇīyaṃ ca poṣṭṛca // 40 [AbhT_1.40]
kṣīṇe tu paśusaṃskāre puṃsaḥ prāptaparasthiteḥ /
vikasvaraṃ tadvijñānaṃ pauruṣaṃ nirvikalpakam // 41 [AbhT_1.41]
vikasvarāvikalpātmajñānaucityena yāvasā /
tadbauddhaṃ yasya tatpauṃsnaṃ prāgvatpoṣyaṃ ca poṣṭṛ ca // 42 [AbhT_1.42]
tatra dīkṣādinā pauṃsnamajñānaṃ dhvaṃsi yadyapi /
tathāpi taccharīrānte tajjñānaṃ vyajyate sphuṭam // 43 [AbhT_1.43]
bauddhajñānena tu yadā bauddhamajñānajṛmbhitam /
vilīyate tadā jīvanmuktiḥ karatale sthitā // 44 [AbhT_1.44]
dīkṣāpi bauddhavijñānapūrvā satyaṃ vimocikā /
tena tatrāpi bauddhasya jñānasyāsti pradhānatā // 45 [AbhT_1.45]
jñānājñānāgataṃ caitaddvitvaṃ svāyambhuve rurau /
mataṅgādau kṛtaṃ śrīmatkheṭapālādidaiśikaiḥ // 46 [AbhT_1.46]
tathāvidhāvasāyātmabauddhavijñānasampade /
śāstrameva pradhānaṃ yajjñeyatattvapradarśakam // 47 [AbhT_1.47]
dīkṣayā galite@pyantarajñāne pauruṣātmani /
dhīgatasyānivṛttatvādvikalpo@pi hi saṃbhaveta // 48 [AbhT_1.48]
dehasadbhāvaparyantamātmabhāvo yato dhiyi /
dehānte@pi na mokṣaḥ syātpauruṣājñānahānitaḥ // 49 [AbhT_1.49]
bauddhājñānanivṛttau tu vikalponmūlanāddhruvam /
tadaiva mokṣa ityuktaṃ dhātrā śrīmanniśāṭane // 50 [AbhT_1.50]
vikalpayuktacitastu piṇḍapātācchivaṃ brajet /
itarastu tadaiveti śāstrasyātra pradhānataḥ // 51 [AbhT_1.51]
jñeyasya hi paraṃ tattvaṃ yaḥ prakāśātmakaḥ śivaḥ /
nahyaprakāśarūpasya prākāśyaṃ vastutāpi vā // 52 [AbhT_1.52]
avastutāpi bhāvānāṃ camatkāraikagocarā /
yatkuḍyasadṛśī neyaṃ dhīravastvetadityapi // 53 [AbhT_1.53]
prakāśo nāma yaścāyaṃ sarvatraiva prakāśate /
anapahnavanīyatvāt kiṃ tasminmānakalpanaiḥ // 54 [AbhT_1.54]
pramāṇānyapi vastūnāṃ jīvitaṃ yāni tanvate /
teṣāmapi paro jīvaḥ sa eva parameśvaraḥ // 55 [AbhT_1.55]
sarvāpahnavahevākadharmāpyevaṃ hi vartate /
jñānamātmārthamityetanneti māṃ prati bhāsate // 56 [AbhT_1.56]
apahnutau sādhane vā vastūnāmādyamīdṛśam /
yattatra ke pramāṇānāmupapattyupayogite // 57 [AbhT_1.57]
[58 missing]// [AbhT_1.58]
kāmike tata evoktaṃ hetuvādavivarjitam /
tasya devātidevasya parāpekṣā na vidyate // 59 [AbhT_1.59]
parasya tadapekṣatvātsvatantro@yamataḥ sthitaḥ /
anapekṣasya vaśino deśakālākṛtikramāḥ // 60 [AbhT_1.60]
niyatā neti sa vibhurnityo viśvākṛtiḥ śivaḥ /
vibhutvātsarvago nityabhāvādādyantavarjitaḥ // 61 [AbhT_1.61]
viśvākṛtitvāccidacittadvaicitryāvabhāsakaḥ /
tato@sya bahurūpatvamuktaṃ dīkṣottarādike // 62 [AbhT_1.62]
bhuvanaṃ vigraho jyotiḥ khaṃ śabdo mantra eva ca /
bindunādādisaṃbhinnaḥ ṣaḍvidhaḥ śiva ucyate // 63 [AbhT_1.63]
yo yadātmakatāniṣṭhastadbhāvaṃ sa prapadyate /
vyomādiśabdavijñānātparo mokṣo na saṃśayaḥ // 64 [AbhT_1.64]
viśvākṛtitve devasya tadetaccopalakṣaṇam /
anavacchinnatārūḍhāvavacchedalaye@sya ca // 65 [AbhT_1.65]
uktaṃ ca kāmike devaḥ sarvākṛtirnirākṛtiḥ /
jaladarpaṇavattena sarvaṃ vyāptaṃ carācaram // 66 [AbhT_1.66]
na cāsya vimutādyo@yaṃ dharmo@nyonyaṃ vibhidyate /
eka evāsya dharmo@sau sarvākṣepeṇa vartate // 67 [AbhT_1.67]
tena svātantryaśaktyaiva yukta ityāñjaso vidhiḥ /
bahuśaktitvamapyasya tacchaktyaivāviyuktatā // 68 [AbhT_1.68]
śaktiśca nāma bhāvasya svaṃ rūpaṃ mātṛkalpitam /
tenādvayaḥ sa evāpi śaktimatparikalpane // 69 [AbhT_1.69]
mātṛklṛpte hi devasya tatra tatra vapuṣyalam /
ko bhedo vastuto vahnerdagdhṛpaktṛtvayoriva // 70 [AbhT_1.70]
na vāsau paramārthena na kiṃcidbhāsanādṛte /
nahyasti kiṃcittacchaktitadvadbhedo@pi vāstavaḥ // 71 [AbhT_1.71]
svaśaktyudrekajanakaṃ tādātmyādvastuno hi yat /
śaktistadapi devyevaṃ bhāntyapyanyasvarūpiṇī // 72 [AbhT_1.72]
śivaścāluptavibhavastathā sṛṣṭo@vabhāsate /
svasaṃvinmātṛmakure svātantryādbhāvanādiṣu // 73 [AbhT_1.73]
tasmādyena mukhenaiṣa bhātyanaṃśo@pi tattathā /
śaktirityeṣa vastveva śaktitadvatkramaḥ sphuṭaḥ // 74 [AbhT_1.74]
śrīmatkiraṇaśāstre ca tatpraśnottarapūrvakam /
anubhāvo vikalpo@pi mānaso na manaḥ śive // 75 [AbhT_1.75]
avijñāya śivaṃ dīkṣā kathamityatra cottaram /
kṣudhādyanubhavo naiva vikalpo nahi mānasaḥ // 76 [AbhT_1.76]
rasādyanadhyakṣatve@pi rūpādeva yathā tarum /
vikalpo vetti tadvattu nādabindvādinā śivam // 77 [AbhT_1.77]
bahuśaktitvamasyoktaṃ śivasya yadato mahān /
kalātattvapurārṇāṇupadādirbhedavistaraḥ // 78 [AbhT_1.78]
sṛṣṭisthititirodhānasaṃhārānugrahādi ca /
turyamityapi devasya bahuśaktitvajṛmbhitam // 79 [AbhT_1.79]
jāgratsvapnasuṣuptānyatadatītāni yānyapi /
tānyapyamuṣya nāthasya svātantryalaharībharaḥ // 80 [AbhT_1.80]
mahāmantreśamantreśamantrāḥ śivapurogamāḥ /
akalau sakalaśceti śivasyaiva vibhūtayaḥ // 81 [AbhT_1.81]
tattvagrāmasya sarvasya dharmaḥ syādanapāyavān /
ātmaiva hi svabhāvātmetyuktaṃ śrītriśiromate // 82 [AbhT_1.82]
hṛdisthaṃ sarvadehasthaṃ svabhāvasthaṃ susūkṣmakam /
sāmūhyaṃ caiva tattvānāṃ grāmaśabdena kīrtitam // 83 [AbhT_1.83]
ātmaiva dharma ityuktaḥ śivāmṛtapariplutaḥ /
prakāśāvasthitaṃ jñānaṃ bhāvābhāvādimadhyataḥ // 84 [AbhT_1.84]
svasthāne vartanaṃ jñeyaṃ draṣṭṛtvaṃ vigatāvṛti /
viviktavastukathitaśuddhavijñānanirmalaḥ // 85 [AbhT_1.85]
grāmadharmavṛttiruktastasya sarvaṃ prasiddhyati /
ūrdhva tyaktvādho viśetsa rāmastho madhyadeśagaḥ // 86 [AbhT_1.86]
gatiḥ sthānaṃ svapnajāgradunmeṣaṇanimeṣaṇe /
dhāvanaṃ plavanaṃ caiva āyāsaḥ śaktivedanam // 87 [AbhT_1.87]
buddhibhedāstathā bhāvāḥ saṃjñāḥ karmāṇyanekaśaḥ /
eṣa rāmo vyāpako@tra śivaḥ paramakāraṇam // 88 [AbhT_1.88]
kalmaṣakṣīṇamanasā smṛtimātranirodhanāt /
dhyāyate paramaṃ dhyeyaṃ gamāgamapade sthitam // 89 [AbhT_1.89]
paraṃ śivaṃ tu vrajati bhairavākhyaṃ japādapi /
tatsvarūpaṃ japaḥ prokto bhāvābhāvapadacyutaḥ // 90 [AbhT_1.90]
tadatrāpi tadīyena svātantryeṇopakalpitaḥ /
dūrāsannādiko bhedaścitsvātantryavyapekṣayā // 91 [AbhT_1.91]
evaṃ svātantryapūrṇatvādatidurghaṭakāryayam /
kena nāma na rūpeṇa bhāsate parameśvaraḥ // 92 [AbhT_1.92]
nirāvaraṇamābhāti bhātyābṛtanijātmakaḥ /
āvṛtānāvṛto bhāti bahudhā bhedasaṃgamāt // 93 [AbhT_1.93]
iti śaktitrayaṃ nāthe svātantryāparanāmakam /
icchādibhirabhikhyābhirgurubhiḥ prakaṭīkṛtam // 94 [AbhT_1.94]
devo hyanvarthaśāstroktaiḥ śabdaiḥ samupadiśyate /
mahābhairavadevo@yaṃ patiryaḥ paramaḥ śivaḥ // 95 [AbhT_1.95]
viśvaṃ bibharti pūraṇadhāraṇayogena tena ca śriyate /
savimarśatayā rava rūpataśca saṃsārabhīruhitakṛcca // 96 [AbhT_1.96]
saṃsārabhītijanitādravātparāmarśato@pi hṛdi jātaḥ /
prakaṭībhūtaṃ bhavabhayavimarśanaṃ śaktipātato yena // 97 [AbhT_1.97]
nakṣatraprerakakālatattvasaṃśoṣakāriṇo ye ca /
kālagrāsasamādhānarasikamanaḥsu teṣu ca prakaṭaḥ // 98 [AbhT_1.98]
saṃkocipaśujanabhiye yāsāṃ ravaṇaṃ svakaraṇadevīnām /
antarbahiścaturvidhakhecaryādikagaṇasyāpi // 99 [AbhT_1.99]
tasya svāmī saṃsāravṛttivighaṭanamahābhīmaḥ /
bhairava iti gurubhirimairanvarthaiḥ saṃstutaḥ śāstre // 100 [AbhT_1.100]
heyopādeyakathāvirahe svānandaghanatayocchalanam /
krīḍā sarvotkarṣeṇavartanecchā tathā svatantratvam // 101 [AbhT_1.101]
vyavaharaṇamabhinne@pi svātmani bhedena saṃjalpaḥ /
nikhilāvabhāsanācca dyotanamasya stutiryataḥ sakalam // 102 [AbhT_1.102]
tatpravaṇamātmalābhātprabhṛti samaste@pi kartavye /
bodhātmakaḥ samastakriyāmayo dṛkkriyāguṇaśca gatiḥ // 103 [AbhT_1.103]
iti nirvacanaiḥ śivatanuśāstre gurubhiḥ smṛto devaḥ /
śāsanarodhanapālanapācanayogātsa sarvamupakurute /
tena patiḥ śreyomaya eva śivo nāśivaṃ kimapi tatra // 104 [AbhT_1.104]
īdṛgrūpaṃ kiyadapi rudropendrādiṣu sphuredyena /
tenāvacchedanude paramamahatpadaviśeṣaṇamupāttam // 105 [AbhT_1.105]
iti yajjñeyasatattvaṃ darśyate tacchivājñayā /
mayā svasaṃvitsattarkapatiśāstratrikakramāt // 106 [AbhT_1.106]
tasya śaktaya evaitāstisro bhānti parādikāḥ /
sṛṣṭau sthitau laye turye tenaitā dvādaśoditāḥ // 107 [AbhT_1.107]
tāvānpūrṇasvabhāvo@sau paramaḥ śiva ucyate /
tenātropāsakāḥ sākṣāttatraiva pariniṣṭhitāḥ // 108 [AbhT_1.108]
tāsāmapi ca bhedāṃśanyūnādhikyādiyojanam /
tatsvātantryabalādeva śāstreṣu paribhāṣitam // 109 [AbhT_1.109]
ekavīro yāmalo@tha triśaktiścaturātmakaḥ /
pañcamūrtiḥ ṣaḍātmāyaṃ saptako@ṣṭakabhūṣitaḥ // 110 [AbhT_1.110]
navātmā daśadikchaktirekādaśakalātmakaḥ /
dvādaśāramahācakranāyako bhairavastviti // 111 [AbhT_1.111]
evaṃ yāvatsahasrāre niḥsaṃkhyāre@pi vā prabhuḥ /
viśvacakre maheśāno viśvaśaktirvijṛmbhate // 112 [AbhT_1.112]
teṣāmapi ca cakrāṇā svavargānugamātmanā /
aikyena cakrago bhedastatra tatra nirūpitaḥ // 113 [AbhT_1.113]
catuṣṣaḍdvirdvigaṇanāyogāttraiśirase mate /
ṣaṭcakreśvaratā nāthasyoktā citranijākṛteḥ // 114 [AbhT_1.114]
nāmāni cakradevīnāṃ tatra kṛtyavibhedataḥ /
saumyaraudrākṛtidhyānayogīnyanvarthakalpanāt // 115 [AbhT_1.115]
ekasya saṃvinnāthasya hyāntarī pratibhā tanuḥ /
saumyaṃ vānyanmitaṃ saṃvidūrmicakramupāsyate // 116 [AbhT_1.116]
asya syātpuṣṭirityeṣā saṃviddevī tathoditāt /
dhyānātsaṃjalpasaṃmiśrād vyāpārāccāpi bāhyataḥ // 117 [AbhT_1.117]
sphuṭībhūtā satī bhāti tasya tādṛkphalapradā /
puṣṭiḥ śuṣkasya sarasībhāvo jalamataḥ sitam // 118 [AbhT_1.118]
anugamya tato dhyānaṃ tatpradhānaṃ pratanyate /
ye ca svabhāvato varṇā rasaniḥṣyandino yathā // 119 [AbhT_1.119]
dantyauṣṭhyadantyaprāyāste kaiścidvarṇaiḥ kṛtāḥ saha /
taṃ bījabhāvamāgatya saṃvidaṃ sphuṭayanti tām // 120 [AbhT_1.120]
puṣṭiṃ kuru rasenainamāpyāyaya tarāmiti /
saṃjalpo@pi vikalpātmā kiṃ tāmeva na pūrayet // 121 [AbhT_1.121]
amṛteyamidaṃ kṣīramidaṃ sarpirbalāvaham /
tenāsya bījaṃ puṣṇīyāmityenāṃ pūrayetkriyām // 122 [AbhT_1.122]
tasmādviśveśvaro bodhabhairavaḥ samupāsyate /
avacchedānavacchidbhyāṃ bhogamokṣārthibhirjanaiḥ // 123 [AbhT_1.123]
ye@pyanyadevatābhaktā ityato gururādiśat /
ye bodhādvyatiriktaṃ hi kiṃcidyājyatayā viduḥ // 124 [AbhT_1.124]
te@pi vedyaṃ viviñcānā bodhābhedena manvate /
tenāvicchinnatāmarśarūpāhantāprathātmanaḥ // 125 [AbhT_1.125]
svayaṃ-prathasya na vidhiḥ sṛṣṭyātmāsya ca pūrvagaḥ /
vedyā hi devatāsṛṣṭiḥ śakterhetoḥ samutthitā // 126 [AbhT_1.126]
ahaṃrūpā tu saṃvittirnityā svaprathanātmikā /
vidhirniyogastryaṃśā ca bhāvanā codanātmikā // 127 [AbhT_1.127]
tadekasiddhā indrādyā vidhipūrvā hi devatāḥ /
ahaṃbodhastu na tathā te tu saṃvedyarūpatām // 128 [AbhT_1.128]
unmagnāmeva paśyantastaṃ vidanto@pi no viduḥ /
taduktaṃ na vidurmāṃ tu tattvenātaścalanti te // 129 [AbhT_1.129]
calanaṃ tu vyavacchinnarūpatāpattireva yā /
devāndevayajo yāntītyādi tena nyarūpyata // 130 [AbhT_1.130]
nimajjya vedyatāṃ ye tu tatra saṃvinmayīṃ sthitim /
viduste hyanavacchinnaṃ tadbhaktā api yānti mām // 131 [AbhT_1.131]
sarvatrātra hyahaṃśabdo bodhamātraikavācakaḥ /
sa bhoktṛprabhuśabdābhyāṃ yājyayaṣṭṭatayoditaḥ // 132 [AbhT_1.132]
yājamānī saṃvideva yājyā nānyeti coditam /
na tvākṛtiḥ kuto@pyanyā devatā na hi socitā // 133 [AbhT_1.133]
vidhiśca noktaḥ ko@pyatra mantrādi vṛttidhāma vā /
so@yamātmānamāvṛtya sthito jaḍapadaṃ gataḥ // 134 [AbhT_1.134]
āvṛtānāvṛtātmā tu devādisthāvarāntagaḥ /
jaḍājaḍasyāpyetasya dvairūpyasyāsti citratā // 135 [AbhT_1.135]
tasya svatantrabhāvo hi kiṃ kiṃ yanna vicintayet /
taduktaṃ triśiraḥśāstre saṃbuddha iti vetti yaḥ // 136
jñeyabhāvo hi ciddharmastacchāyācchādayenna tām // 136c / [AbhT_1.136]
tenājaḍasya bhāgasya pudgalāṇvādisaṃjñinaḥ /
anāvaraṇabhāgāṃśe vaicitryaṃ bahudhā sthitam // 137 [AbhT_1.137]
saṃvidrūpe na bhedo@sti vāstavo yadyapi dhruve /
tathāpyāvṛtinirhāsatāratamyātsa lakṣyate // 138 [AbhT_1.138]
tadvistareṇa vakṣyāmaḥ śaktipātavinirṇaye /
samāpya paratāṃ sthaulyaprasaṃge carcayiṣyate // 139 [AbhT_1.139]
ataḥ kaṃcitpramātāraṃ prati prathayate vibhuḥ /
pūrṇameva nijaṃ rūpaṃ kaṃcidaṃśāṃśikākramāt // 140 [AbhT_1.140]
viśvabhāvaikabhāvātmasvarūpaprathanaṃ hi yat /
aṇūnāṃ tatparaṃ jñānaṃ tadanyadaparaṃ bahu // 141 [AbhT_1.141]
tacca sākṣādupāyena tadupāyādināpi ca /
prathamānaṃ vicitrābhirbhaṃgībhiriha bhidyate // 142 [AbhT_1.142]
tatrāpi svaparadvāradvāritvātsarvaśoṃśaśaḥ /
vyavadhānāvyavadhinā bhūyānbhedaḥ pravartate // 143 [AbhT_1.143]
jñānasya cābhyupāyo yo na tadajñānamucyate /
jñānameva tu tatsūkṣmaṃ paraṃ tvicchātmakaṃ matam // 144 [AbhT_1.144]
upāyopeyabhāvastu jñānasya sthaulyaviśramaḥ /
eṣaiva ca kriyāśaktirbandhamokṣaikakāraṇam // 145 [AbhT_1.145]
tatrādye svaparāmarśe nirvikalpaikadhāmani /
yatsphuretprakaṭaṃ sākṣāttadicchākhyaṃ prakīrtitam // 146 [AbhT_1.146]
yathā visphuritadṛśāmanusandhiṃ vināpyalam /
bhāti bhāvaḥ sphuṭastadvatkeṣāmapi śivātmatā // 147 [AbhT_1.147]
bhūyo bhūyo vikalpāṃśaniścayakramacarcanāt /
yatparāmarśamabhyeti jñānopāyaṃ tu tadviduḥ // 148 [AbhT_1.148]
yattu tatkalpanāklṛptabahirbhūtārthasādhanam /
kriyopāyaṃ tadāmnātaṃ bhedo nātrāpavargagaḥ // 149 [AbhT_1.149]
yato nānyā kriyā nāma jñānameva hi tattathā /
rūḍheryogāntatāṃ prāptamiti śrīgamaśāsane // 150 [AbhT_1.150]
yogo nānyaḥ kriyā nānyā tattvārūḍhā hi yā matiḥ /
svacittavāsanāśāntau sā kriyetyabhidhīyate // 151 [AbhT_1.151]
svacitte vāsanāḥ karmamalamāyāprasūtayaḥ /
tāsāṃ śāntinimittaṃ yā matiḥ saṃvitsvabhāvikā // 152 [AbhT_1.152]
sā dehārambhibāhyasthatattvabrātādhiśāyinī /
kriyā saiva ca yogaḥ syāttattvānāṃ cillayīkṛtau // 153 [AbhT_1.153]
loke@pi kila gacchāmītyevamantaḥ sphuraiva yā /
sā dehaṃ deśamakṣāṃścāpyāviśantī gatikriyā // 154 [AbhT_1.154]
tasmātkriyāpi yā nāma jñānameva hi sā tataḥ /
jñānameva vimokṣāya yuktaṃ caitadudāhṛtam // 155 [AbhT_1.155]
mokṣo hi nāma naivānyaḥ svarūpaprathanaṃ hi saḥ /
svarūpaṃ cātmanaḥ saṃvinnānyattatra tu yāḥ punaḥ // 156 [AbhT_1.156]
kriyādikāḥ śaktayastāḥ saṃvidrūpādhikā nahi /
asaṃvidrūpatāyogāddharmiṇaścānirūpaṇāt // 157 [AbhT_1.157]
parameśvaraśāstre hi na ca kāṇādadṛṣṭivat /
śaktīnāṃ dharmarūpāṇāmāśrayaḥ ko@pi kathyate // 158 [AbhT_1.158]
tataśca dṛkkriyecchādyā bhinnāścecchaktayastathā /
ekaḥ śiva itīyaṃ vāgvastuśūnyaiva jāyate // 159 [AbhT_1.159]
tasmātsaṃvittvamevaitatsvātantryaṃ yattadapyalam /
vivicyamānaṃ bahvīṣu paryavasyati śaktiṣu // 160 [AbhT_1.160]
yataścātmaprathā mokṣastannehāśaṅkyamīdṛśam /
nāvaśyaṃ kāraṇātkārya tajjñānyapi na mucyate // 161 [AbhT_1.161]
yato jñānena mokṣasya yā hetuphalatoditā /
na sā mukhyā tato nāyaṃ prasaṃga iti niścitam // 162 [AbhT_1.162]
evaṃ jñānasvabhāvaiva kriyā sthūlatvamātmani /
yato vahati tenāsyāṃ citratā dṛśyatāṃ kila // 163 [AbhT_1.163]
kriyopāye@bhyupāyānāṃ grāhyabāhyavibhedinām /
bhedopabhedavaividhyānniḥsaṃkhyatvamavāntarāt // 164 [AbhT_1.164]
anena caitatpradhvastaṃ yatkecana śaśaṅkire /
upāyabhedānmokṣe@pi bhedaḥ syāditi sūrayaḥ // 165 [AbhT_1.165]
malatacchaktividhvaṃsatirobhūcyutimadhyataḥ /
hetubhede@pi no bhinnā ghaṭadhvaṃsādivṛttivat // 166 [AbhT_1.166]
tadetattrividhatvaṃ hi śāstre śrīpūrvanāmani /
ādeśi parameśitrā samāveśavinirṇaye // 167 [AbhT_1.167]
akiṃciccintakasyaiva guruṇā pratibodhataḥ /
utpadyate ya āveśaḥ śāmbhavo@sāvidīritaḥ // 168 [AbhT_1.168]
uccārarahitaṃ vastu cetasaiva vicintayan /
yaṃ samāveśamāpnoti śāktaḥ so@trābhidhīyate // 169 [AbhT_1.169]
uccārakaraṇadhyānavarṇasthānaprakalpanaiḥ /
yo bhavetsa samāveśaḥ samyagāṇava ucyate // 170 [AbhT_1.170]
akiṃciccintakasyeti vikalpānupayogitā /
tayā ca jhaṭiti jñeyasamāpattirnirūpyate // 171 [AbhT_1.171]
sā kathaṃ bhavatītyāha guruṇātigarīyasā /
jñeyābhimukhabodhena drākprarūḍhatvaśālinā // 172 [AbhT_1.172]
tṛtīyārthe tasi vyākhyā vā vaiyadhikaraṇyataḥ /
āveśaścāsvatantrasya svatadrūpanimajjanāt // 173 [AbhT_1.173]
paratadrūpatā śambhorādyācchaktyavibhāginaḥ /
tenāyamatra vākyārtho vijñeyaṃ pronmiṣatsvayam // 174 [AbhT_1.174]
vināpi niścayena drāk mātṛdarpaṇabimbitam /
mātāramadharīkurvat svāṃ vibhūtiṃ pradarśayat // 175 [AbhT_1.175]
āste hṛdayanairmalyātiśaye tāratamyataḥ /
jñeyaṃ dvidhā ca cinmātraṃ jaḍaṃ cādyaṃ ca kalpitam // 176 [AbhT_1.176]
itarattu tathā satyaṃ tadvibhāgo@yamīdṛśaḥ /
jaḍena yaḥ samāveśaḥ sapraticchandakākṛtiḥ // 177 [AbhT_1.177]
caitanyena samāveśastādātmyaṃ nāparaṃ kila /
tenāvikalpā saṃvittirbhāvanādyanapekṣiṇī // 178 [AbhT_1.178]
śivatādātmyamāpannā samāveśo@tra śāṃbhavaḥ /
tatprasādātpunaḥ paścādbhāvino@tra viniścayāḥ // 179 [AbhT_1.179]
santu tādātmyamāpannā na tu teṣāmupāyatā /
vikalpāpekṣayā mānamavikalpamiti bruvan // 180 [AbhT_1.180]
pratyukta eva siddhaṃ hi vikalpenānugamyate /
gṛhītamiti suspaṣṭā niścayasya yataḥ prathā // 181 [AbhT_1.181]
gṛhṇāmītyavikalpaikyabalāttu pratipadyate /
avikalpātmasaṃvittau yā sphurattaiva vastunaḥ // 182 [AbhT_1.182]
sā siddhirna vikalpāttu vastvapekṣāvivarjitāt /
kevalaṃ saṃvidaḥ so@yaṃ nairmalyetaraviśramaḥ // 183 [AbhT_1.183]
yadvikalpānapekṣatvasāpekṣatve nijātmani /
niśīthe@pi maṇijñānī vidyutkālapradarśitān // 184 [AbhT_1.184]
tāṃstānviśeṣāṃścinute ratnānāṃ bhūyasāmapi /
nairmalyaṃ saṃvidaścedaṃ pūrvābhyāsavaśādatho // 185 [AbhT_1.185]
aniyantreśvarecchāta ityetaccarcayiṣyate /
pañcāśadvidhatā cāsya samāveśasya varṇitā // 186 [AbhT_1.186]
tattvaṣaṭtriṃśakaitatsthasphuṭabhedābhisandhitaḥ /
etattattvāntare yatpuṃvidyāśaktyātmakaṃ trayam // 187 [AbhT_1.187]
ambhodhikāṣṭhājvalanasaṃkhyairbhedairyataḥ kramāt /
puṃvidyāśaktisaṃjñaṃ yattatsarvavyāpakaṃ yataḥ // 188 [AbhT_1.188]
avyāpakebhyastenedaṃ bhedena gaṇitaṃ kila /
aśuddhiśuddhyamānatvaśuddhitastu mitho@pi tat // 189 [AbhT_1.189]
bhūtānyadhyakṣasiddhāni kāryahetvanumeyataḥ /
tattvavargātpṛthagbhūtasamākhyānyata eva hi // 190 [AbhT_1.190]
sarvapratītisadbhāvagocaraṃ bhūtameva hi /
viduścatuṣṭaye cātra sāvakāśe tadāsthitim // 191 [AbhT_1.191]
rudraśaktisamāveśaḥ pañcadhā nanu carcyate /
ko@vakāśo bhavettatra bhautāveśādivarṇane // 192 [AbhT_1.192]
prasaṃgādetaditicetsamādhiḥ saṃbhavannayam /
nāsmākaṃ mānasāvarjī loko bhinnaruciryataḥ // 193 [AbhT_1.193]
ucyate dvaitaśāstreṣu parameśādvibheditā /
bhūtādīnāṃ yathā sātra na tathā dvayavarjite // 194 [AbhT_1.194]
yāvānṣaṭtriṃśakaḥ so@yaṃ yadanyadapi kiṃcana /
etāvatī mahādevī rudraśaktiranargalā // 195 [AbhT_1.195]
tata eva dvitīye@sminnadhikāre nyarūpyata /
dharāderviśvarūpatvaṃ pāñcadaśyādibhedataḥ // 196 [AbhT_1.196]
tasmādyathā purasthe@rthe guṇādyaṃśāṃśikāmukhāt /
niraṃśabhāvasaṃbodhastathaivātrāpi budhyatām // 197 [AbhT_1.197]
ata evāvikalpatvadhrauvyaprābhavavaibhavaiḥ /
anyairvā śaktirūpatvāddharmaiḥ svasamavāyibhiḥ // 198 [AbhT_1.198]
sarvaśo@pyatha vāṃśena taṃ vibhuṃ parameśvaram /
upāsate vikalpaughasaṃskārādye śrutotthitāt // 199 [AbhT_1.199]
te tattatsvavikalpāntaḥsphurattaddharmapāṭavāt /
dharmiṇaṃ pūrṇadharmaughamabhedenādhiśerate // 200 [AbhT_1.200]
ūcivānata eva śrīvidyādhipatirādarāt /
tvatsvarūpamavikalpamakṣajā kalpane na viṣayīkaroti cet /
antarullikhitacitrasaṃvido no bhaveyuranubhūtayaḥ sphuṭāḥ // 201 [AbhT_1.201]
taduktaṃ śrīmataṅgādau svaśaktikiraṇātmakam /
atha patyuradhiṣṭhānamityādyuktaṃ viśeṣaṇaiḥ // 202 [AbhT_1.202]
tasyāṃ divi sudīptātmā niṣkampo@calamūrtimān /
kāṣṭhā saiva parā sūkṣmā sarvadikkāmṛtātmikā // 203 [AbhT_1.203]
pradhvastāvaraṇā śāntā vastumātrātilālasā /
ādyantoparatā sādhvī mūrtitvenopacaryate // 204 [AbhT_1.204]
tathopacārasyātraitannimitaṃ saprayojanam /
tanmukhā sphuṭatā dharmiṇyāśu tanmayatāsthitiḥ // 205 [AbhT_1.205]
ta eva dharmāḥ śaktyākhyāstaistairucitarūpakaiḥ /
ākāraiḥ paryupāsyante tanmayībhāvasiddhaye // 206 [AbhT_1.206]
tatra kācitpunaḥ śaktiranantā vā mitāśca vā /
ākṣipeddhavatāsattvanyāyāddūrāntikatvataḥ // 207 [AbhT_1.207]
tena pūrṇasvabhāvatvaṃ prakāśatvaṃ cidātmatā /
bhairavatvaṃ viśvaśaktīrākṣipedvyāpakatvataḥ // 208 [AbhT_1.208]
sadāśivādayastūrdhvavyāptyabhāvādadhojuṣaḥ /
śaktīḥ samākṣipeyustadupāsāntikadūrataḥ // 209 [AbhT_1.209]
itthaṃ-bhāve ca śāktākhyo vaikalpikapathakramaḥ /
iha tūkto yatastasmāt pratiyogyavikalpakam // 210 [AbhT_1.210]
avikalpapathārūḍho yena yena pathā viśet /
dharāsadāśivāntena tena tena śivībhavet // 211 [AbhT_1.211]
nirmale hṛdaye prāgryasphuradbhūmyaṃśabhāsini /
prakāśe tanmukhenaiva saṃvitparaśivātmatā // 212 [AbhT_1.212]
evaṃ parecchāśaktyaṃśasadupāyamimaṃ viduḥ /
śāmbhavākhyaṃ samāveśaṃ sumatyantenivāsinaḥ // 213 [AbhT_1.213]
śākto@tha bhaṇyate cetodhī-manohaṃkṛti sphuṭam /
savikalpatayā māyāmayamicchādi vastutaḥ // 214 [AbhT_1.214]
abhimānena saṃkalpādhyavasāyakrameṇa yaḥ /
śāktaḥ sa māyopāyo@pi tadante nirvikalpakaḥ // 215 [AbhT_1.215]
paśorvai yāvikalpā bhūrdaśā sā śāmbhavī param /
apūrṇā mātṛdaurātmyāttadapāye vikasvarā // 216 [AbhT_1.216]
evaṃ vaikalpikī bhūmiḥ śākte kartṛtvavedane /
yasyāṃ sphuṭe paraṃ tvasyāṃ saṃkocaḥ pūrvanītitaḥ // 217 [AbhT_1.217]
tathā saṃkocasaṃbhāravilāyanaparasya tu /
sā yatheṣṭāntarābhāsakāriṇī śaktirujjvalā // 218 [AbhT_1.218]
nanu vaikalpikī kiṃ dhīrāṇave nāsti tatra sā /
anyopāyātra tūccārarahitatvaṃ nyarūpayat // 219 [AbhT_1.219]
uccāraśabdenātroktā bahvantena tadādayaḥ /
śaktyupāye na santyete bhedābhedau hi śaktitā // 220 [AbhT_1.220]
aṇurnāma sphuṭo bhedastadupāya ihāṇavaḥ /
vikalpaniścayātmaiva paryante nirvikalpakaḥ // 221 [AbhT_1.221]
nanu dhī-mānasāhaṃkṛtpumāṃso vyāpnuyuḥ śivam /
nādhovartitayā tena kathitaṃ kathamīdṛśam // 222 [AbhT_1.222]
ucyate vastuto@smākaṃ śiva eva tathāvidhaḥ /
svarūpagopanaṃ kṛtvā svaprakāśaḥ punastathā // 223 [AbhT_1.223]
dvaitaśāstre mataṅgādau cāpyetatsunirūpitam /
adhovyāptuḥ śivasyaiva sa prakāśo vyavasthitaḥ // 224 [AbhT_1.224]
yena buddhi-manobhūmāvapi bhāti paraṃ padam // 225 [AbhT_1.225]
dvāvapyetau samāveśau nirvikalpārṇavaṃ prati /
prayāta eva tadrūḍhiṃ vinā naiva hi kiṃcana // 226 [AbhT_1.226]
saṃvittiphalabhiccātra na prakalpyetyato@bravīt /
kalpanāyāśca mukhyatvamatraiva kila sūcitam // 227 [AbhT_1.227]
vikalpāpekṣayā yo@pi prāmāṇyaṃ prāha tanmate /
tadvikalpakramopāttanirvikalpapramāṇatā // 228 [AbhT_1.228]
ratnatattvamavidvānprāṅniścayopāyacarcanāt /
anupāyāvikalpāptau ratnajña iti bhaṇyate // 229 [AbhT_1.229]
abhedopāyamatroktaṃ śāmbhavaṃ śāktamucyate /
bhedābhedātmakopāyaṃ bhedopāyaṃ tadāṇavam // 230 [AbhT_1.230]
ante jñāne@tra sopāye samastaḥ karmavistaraḥ /
prasphuṭenaiva rūpeṇa bhāvī so@ntarbhaviṣyati // 231 [AbhT_1.231]
kriyā hi nāma vijñānānnānyadvastu kramātmatām /
upāyavaśataḥ prāptaṃ tatkriyeti puroditam // 232 [AbhT_1.232]
samyagjñānaṃ ca muktyekakāraṇaṃ svaparasthitam /
yato hi kalpanāmātraṃ svaparādivibhūtayaḥ // 233 [AbhT_1.233]
tulye kālpanikatve ca yadaikyasphuraṇātmakaḥ /
guruḥ sa tāvadekātmā siddho muktaśca bhaṇyate // 234 [AbhT_1.234]
yāvānasya hi saṃtāno gurustāvatsa kīrtitaḥ /
samyagjñānamayaśceti svātmanā mucyate tataḥ // 235 [AbhT_1.235]
tata eva svasaṃtānaṃ jñānī tārayatītyadaḥ /
yuktyāgamābhyāṃ saṃsiddhaṃ tāvāneko yato muniḥ // 236 [AbhT_1.236]
tenātra ye codayanti nanu jñānādvimuktatā /
dīkṣādikā kriyā ceyaṃ sā kathaṃ muktaye bhavet // 237 [AbhT_1.237]
jñānātmā seti cejjñānaṃ yatrasthaṃ taṃ vimocayet /
anyasya mocane vāpi bhavetkiṃ nāsamañjasam /
iti te mūlataḥ kṣiptā yattvatrānyaiḥ samarthitam // 238 [AbhT_1.238]
malo nāma kila dravyaṃ cakṣuḥsthapaṭalādivat /
tadvihantrī kriyā dīkṣā tvañjanādikakarmavat // 239 [AbhT_1.239]
tatpurastānniṣetsyāmo yuktyāgamavigarhitam /
malamāyākarmaṇāṃ ca darśayiṣyāmahe sthitim // 240 [AbhT_1.240]
evaṃ śaktitrayopāyaṃ yajjñānaṃ tatra paścimam /
mūlaṃ taduttaraṃ madhyamuttarottaramādimam // 241 [AbhT_1.241]
tato@pi paramaṃ jñānamupāyādivivarjitam /
ānandaśaktiviśrāntamanuttaramihocyate // 242 [AbhT_1.242]
tatsvaprakāśaṃ vijñānaṃ vidyāvidyeśvarādibhiḥ /
api durlabhasadbhāvaṃ śrīsiddhātantra ucyate // 243 [AbhT_1.243]
mālinyāṃ sūcitaṃ caitatpaṭale@ṣṭādaśe sphuṭam /
na caitadaprasannena śaṃkareṇeti vākyataḥ // 244 [AbhT_1.244]
ityanenaiva pāṭhena mālinīvijayottare /
iti jñānacatuṣkaṃ yatsiddhimuktimahodayam /
tanmayā tantryate tantrālokanāmnyatra śāsane // 245 [AbhT_1.245]
tatreha yadyadantarvā bahirvā parimṛśyate /
anudghāṭitarūpaṃ tatpūrvameva prakāśate // 246 [AbhT_1.246]
tathānudghāṭitākārā nirvācyenātmanā prathā /
saṃśayaḥ kutracidrūpe niścite sati nānyathā // 247 [AbhT_1.247]
etatkimiti mukhye@sminnetadaṃśaḥ suniścitaḥ /
saṃśayo@stitvanāstyādidharmānudghāṭitātmakaḥ // 248 [AbhT_1.248]
kimityetasya śabdasya nādhiko@rthaḥ prakāśate /
kiṃ tvanunmudritākāraṃ vastvevābhidadhātyayam // 249 [AbhT_1.249]
sthāṇurvā puruṣo veti na mukhyo@styeṣa saṃśayaḥ /
bhūyaḥsthadharmajāteṣu niścayotpāda eva hi // 250 [AbhT_1.250]
āmarśanīyadvairūpyānudghāṭanavaśātpunaḥ /
saṃśayaḥ sa kimityaṃśe vikalpastvanyathā sphuṭaḥ // 251 [AbhT_1.251]
tenānudghāṭitātmatvabhāvaprathanameva yat /
prathamaṃ sa ihoddeśaḥ praśnaḥ saṃśaya eva ca // 252 [AbhT_1.252]
tathānudghāṭitākārabhāvaprasaravartmanā /
prasarantī svasaṃvittiḥ praṣṭrī śiṣyātmatāṃ gatā // 253 [AbhT_1.253]
tathāntaraparāmarśaniścayātmatirohiteḥ /
prasarānantarodbhūtasaṃhārodayabhāgapi // 254 [AbhT_1.254]
yāvatyeva bhavedbāhyaprasare prasphuṭātmani /
anunmīlitarūpā sā praṣṭrī tāvati bhaṇyate // 255 [AbhT_1.255]
svayamevaṃ vibodhaśca tathā praśnottarātmakaḥ /
guruśiṣyapade@pyeṣa dehabhedo hyatāttvikaḥ // 256 [AbhT_1.256]
bodho hi bodharūpatvādantarnānākṛtīḥ sthitāḥ /
bahirābhāsayatyeva drāksāmānyaviśeṣataḥ // 257 [AbhT_1.257]
srakṣyamāṇaviśeṣāṃśākāṃkṣāyogyasya kasyacit /
dharmasya sṛṣṭiḥ sāmānyasṛṣṭiḥ sā saṃśayātmikā // 258 [AbhT_1.258]
srakṣyamāṇo viśeṣāṃśo yadā tūparamettadā /
nirṇayo mātṛrucito nānyathā kalpakoṭibhiḥ // 259 [AbhT_1.259]
tasyātha vastunaḥ svātmavīryākramaṇapāṭavāt /
unmudraṇaṃ tayākṛtyā lakṣaṇottaranirṇayāḥ // 260 [AbhT_1.260]
nirṇītatāvaddharmāṃśapṛṣṭhapātitayā punaḥ /
bhūyo bhūyaḥ samuddeśalakṣaṇātmaparīkṣaṇam // 261 [AbhT_1.261]
dṛṣṭānumānaupamyāptavacanādiṣu sarvataḥ /
uddeśalakṣaṇāvekṣātritayaṃ prāṇināṃ sphuret // 262 [AbhT_1.262]
nirvikalpitamuddeśo vikalpo lakṣaṇaṃ punaḥ /
parīkṣaṇaṃ tathādhyakṣe vikalpānāṃ paramparā // 263 [AbhT_1.263]
nago@yamiti coddeśo dhūmitvādagnimāniti /
lakṣyaṃ vyāptyādivijñānajālaṃ tvatra parīkṣaṇam // 264 [AbhT_1.264]
uddeśo@yamiti prācyo gotulyo gavayābhidhaḥ /
iti vā lakṣaṇaṃ śeṣaḥ parīkṣopamitau bhavet // 265 [AbhT_1.265]
svaḥkāma īdṛguddeśo yajetetyasya lakṣaṇam /
agniṣṭomādinetyeṣā parīkṣā śeṣavartinī // 266 [AbhT_1.266]
vikalpasrakṣyamāṇānyarucitāṃśasahiṣṇunaḥ /
vastuno yā tathātvena sṛṣṭiḥ soddeśasaṃjñitā // 267 [AbhT_1.267]
tadaiva saṃviccinute yāvataḥ srakṣyamāṇatā /
yato hyakālakalitā saṃdhatte sārvakālikam // 268 [AbhT_1.268]
srakṣyamāṇasya yā sṛṣṭiḥ prāksṛṣṭāṃśasya saṃhṛtiḥ /
anūdyamāne dharme sā saṃvillakṣaṇamucyate // 269 [AbhT_1.269]
tatpṛṣṭhapātibhūyoṃśasṛṣṭisaṃhāraviśramāḥ /
parīkṣā kathyate mātṛrucitā kalpitāvadhiḥ // 270 [AbhT_1.270]
prākpaśyantyatha madhyānyā vaikharī ceti tā imāḥ /
parā parāparā devī caramā tvaparātmikā // 271 [AbhT_1.271]
icchādi śaktitritayamidameva nigadyate /
etatprāṇita evāyaṃ vyavahāraḥ pratāyate // 272 [AbhT_1.272]
etatpraśnottarātmatve pārameśvaraśāsane /
parasaṃbandharūpatvamabhisaṃbandhapañcake // 273 [AbhT_1.273]
yathoktaṃ ratnamālāyāṃ sarvaḥ parakalātmakaḥ /
mahānavāntaro divyo miśro@nyo@nyastu pañcamaḥ // 274 [AbhT_1.274]
bhinnayoḥ praṣṭṛtadvaktroścaikātmyaṃ yatsa ucyate /
saṃbandhaḥ paratā cāsya pūrṇaikātmyaprathāmayī // 275 [AbhT_1.275]
anenaiva nayena syātsaṃbandhāntaramapyalam /
śāstravācyaṃ phalādīnāṃ paripūrṇatvayogataḥ // 276 [AbhT_1.276]
itthaṃ saṃvidiyaṃ devī svabhāvādeva sarvadā /
uddeśāditrayaprāṇā sarvaśāstrasvarūpiṇī // 277 [AbhT_1.277]
tatrocyate puroddeśaḥ pūrvajānujabhedavān /
vijñānabhidgatopāyaḥ paropāyastṛtīyakaḥ // 278 [AbhT_1.278]
śāktopāyo naropāyaḥ kālopāyo@tha saptamaḥ /
cakrodayo@tha deśādhvā tattvādhvā tattvabhedanam // 279 [AbhT_1.279]
kalādyadhvādhvopayogaḥ śaktipātatirohitī /
dīkṣopakramaṇaṃ dīkṣā sāmayī pautrike vidhau // 280 [AbhT_1.280]
prameyaprakriyā sūkṣmā dīkṣā sadyaḥsamutkramaḥ /
tulādīkṣātha pārokṣī liṅgoddhāro@bhiṣecanam // 281 [AbhT_1.281]
antyeṣṭiḥ śrāddhaklṛptiśca śeṣavṛttinirūpaṇam /
liṅgārcā bahubhitparvapavitrādi nimittajam // 282 [AbhT_1.282]
rahasyacaryā mantraugho maṇḍalaṃ mudrikāvidhiḥ /
ekīkāraḥ svasvarūpe praveśaḥ śāstramelanam // 283 [AbhT_1.283]
āyātikathanaṃ śāstropādeyatvanirūpaṇam /
iti saptādhikāmenāṃ triṃśataṃ yaḥ sadā budhaḥ // 284 [AbhT_1.284]
āhnikānāṃ samabhyasyet sa sākṣādbhairavo bhavet /
saptatriṃśatsu saṃpūrṇabodho yadbhairavo bhavet // 285 [AbhT_1.285]
kiṃ citramaṇavo@pyasya dṛśā bhairavatāmiyuḥ /
ityeṣa pūrvajoddeśaḥ kathyate tvanujo@dhunā // 286 [AbhT_1.286]
vijñānabhitprakaraṇe bharvasyoddeśanaṃ kramāt /
dvitīyasminprakaraṇe gatopāyatvabheditā // 287 [AbhT_1.287]
viśvacitpratibinbatvaṃ parāmarśodayakramaḥ /
mantrādyabhinnarūpatvaṃ paropāye vivicyate // 288 [AbhT_1.288]
vikalpasaṃskriyā tarkatattvaṃ gurusatattvakam /
yogāṅgānupayogitvaṃ kalpitārcādyanādaraḥ // 289 [AbhT_1.289]
saṃviccakrodayo mantravīrya japyādi vāstavam /
niṣedhavidhitulyatvaṃ śāktopāye@tra carcyate // 290 [AbhT_1.290]
buddhidhyānaṃ prāṇatattvasamuccāraścidātmatā /
uccāraḥ paratattvāntaḥpraveśapathalakṣaṇam // 291 [AbhT_1.291]
karaṇaṃ varṇatattvaṃ cetyāṇave tu nirūpyate /
cāramānamahorātrasaṃkrāntyādivikalpanam // 292 [AbhT_1.292]
saṃhāracitratā varṇodayaḥ kālādhvakalpane /
cakrabhinmantravidyābhidetaccakrodaye bhavet // 293 [AbhT_1.293]
parimāṇaṃ purāṇāṃ ca saṃgrahastattvayojanam /
etaddeśādhvanirdeśe dvayaṃ tattvādhvanirṇaye // 294 [AbhT_1.294]
kāryakāraṇabhāvaśca tattvakramanirūpaṇam /
vastudharmastattvavidhirjāgradādinirūpaṇam // 295 [AbhT_1.295]
pramātṛbheda ityetat tattvabhede vicāryate /
kalāsvarūpamekatripañcādyaistattvakalpanam // 296 [AbhT_1.296]
varṇabhedakramaḥ sarvādhāraśaktinirūpaṇam /
kalādyadhvavicārāntaretāvatpravivicyate // 297 [AbhT_1.297]
abhedabhāvanākampahāsau tvadhvopayojane /
saṃkhyādhikyaṃ malādīnāṃ tattvaṃ śaktivicitratā // 298 [AbhT_1.298]
anapekṣitvasiddhiśca tirobhāvavicitratā /
śaktipātaparīkṣāyāmetāvānvācyasaṃgrahaḥ // 299 [AbhT_1.299]
tirobhāvavyapagamo jñānena paripūrṇatā /
utkrāntyanupayogitvaṃ dīkṣopakramaṇe sthitam // 300 [AbhT_1.300]
śiṣyaucityaparīkṣādau sthānabhitsthānakalpanam /
sāmānyanyāsabhedo@rghapātraṃ caitatprayojanam // 301 [AbhT_1.301]
dravyayogyatvamarcā ca bahirdvārārcanaṃ kramāt /
praveśo diksvarūpaṃ ca dehaprāṇādiśodhanam // 302 [AbhT_1.302]
viśeṣanyāsavaicitryaṃ saviśeṣārghabhājanam /
dehapūjā prāṇabuddhicitsvadhvanyāsapūjane // 303 [AbhT_1.303]
anyaśāstragaṇotkarṣaḥ pūjā cakrasya sarvataḥ /
kṣetragrahaḥ pañcagavyaṃ pūjanaṃ bhūgaṇeśayoḥ // 304 [AbhT_1.304]
astrārcā vahnikāryaṃ cāpyadhivāsanamagnigam /
tarpaṇaṃ carusaṃsiddhirdantakāṣṭhāntasaṃskriyā // 305 [AbhT_1.305]
śivahastavidhiścāpi śayyāklṛptivicāraṇam /
svapnasya sāmayaṃ karma samayāśceti saṃgrahaḥ // 306 [AbhT_1.306]
samayitvavidhāvasminsyātpañcadaśa āhnike /
maṇḍalātmānusandhānaṃ nivedyapaśuvistaraḥ // 307 [AbhT_1.307]
agnitṛptiḥ svasvabhāvadīpanaṃ śiṣyadehagaḥ /
adhvanyāsavidhiḥ śodhyaśodhakādivicitratā // 308 [AbhT_1.308]
dīkṣābhedaḥ paro nyāso mantrasattāprayojanam /
bhedo yojanikādeśca ṣoḍaśe syādihāhnike // 309 [AbhT_1.309]
sūtraklṛptistattvaśuddhiḥ pāśadāho@tha yojanam /
adhvabhedastathetyevaṃ kathitaṃ pautrike vidhau // 310 [AbhT_1.310]
jananādivihīnatvaṃ mantrabhedo@tha susphuṭaḥ /
iti saṃkṣiptadīkṣākhye syādaṣṭādaśa āhnike // 311 [AbhT_1.311]
kalāvekṣā kṛpāṇyādinyāsaścāraḥ śarīragaḥ /
brahmavidyāvidhiścaivamuktaṃ sadyaḥsamutkrame // 312 [AbhT_1.312]
adhikāraparīkṣāntaḥsaṃskāro@tha tulāvidhiḥ /
ityetadvācyasarvasvaṃ syādviṃśatitamāhnike // 313 [AbhT_1.313]
mṛtajīvadvidhirjālo padeśaḥ saṃskriyāgaṇaḥ /
balābalavicāraścetyekaviṃśāhnike vidhiḥ // 314 [AbhT_1.314]
śravaṇaṃ cābhyanujñānaṃ śodhanaṃ pātakacyutiḥ /
śaṅkāccheda iti spaṣṭaṃ vācyaṃ liṅgoddhṛtikrame // 315 [AbhT_1.315]
parīkṣācāryakaraṇaṃ tadvrataṃ haraṇaṃ mateḥ /
tadvibhāgaḥ sādhakatvamabhiṣekavidhau tviyat // 316 [AbhT_1.316]
adhikāryatha saṃskārastatprayojanamityadaḥ /
caturviṃśe@ntyayāgākhye vaktavyaṃ paricarcyate // 317 [AbhT_1.317]
prayojanaṃ bhogamokṣadānenātra vidhiḥ sphuṭaḥ /
pañcaviṃśāhnike śrāddhaprakāśe vastusaṃgrahaḥ // 318 [AbhT_1.318]
prayojanaṃ śeṣavṛtternityārcā sthaṇḍile parā /
liṅgasvarūpaṃ bahudhā cākṣasūtranirūpaṇam // 319 [AbhT_1.319]
pūjābheda iti vācyaṃ liṅgārcāsaṃprakāśane /
naimittikavibhāgastatprayojanavidhistataḥ // 320 [AbhT_1.320]
parvabhedāstadviśeṣaścakracarcā tadarcanam /
gurvādyantadinādyarcāprayojananirūpaṇam // 321 [AbhT_1.321]
mṛteḥ parīkṣā yogīśīmelakādividhistathā /
vyākhyāvidhiḥ śrutavidhirgurupūjāvidhistviyat // 322 [AbhT_1.322]
naimittikaprakāśākhye @pyaṣṭāviṃśāhnike sthitam /
adhikāryātmano bhedaḥ siddhapatnīkulakramaḥ // 323 [AbhT_1.323]
arcāvidhirdautavidhī rahasyopaniṣatkramaḥ /
dīkṣābhiṣekau bodhaścetyekonatriṃśa āhnike // 324 [AbhT_1.324]
mantrasvarūpaṃ tadvīryamiti triṃśe nirūpitam /
śūlābjabhedo vyomaśasvastikādinirūpaṇam // 325 [AbhT_1.325]
vistareṇābhidhātavyamityekatriṃśa āhnike /
guṇapradhānatābhedāḥ svarūpaṃ vīryacarcanam // 326 [AbhT_1.326]
kalābheda iti proktaṃ mudrāṇāṃ saṃprakāśane /
dvātriṃśatattvādīśākhyātprabhṛti prasphuṭo yataḥ // 327 [AbhT_1.327]
na bhedo@sti tato noktamuddeśāntaramatra tat /
mukhyatvena ca vedyatvādadhikārāntarakramaḥ // 328 [AbhT_1.328]
ityuddeśavidhiḥ proktaḥ sukhasaṃgrahahetave /
athāsya lakṣaṇāvekṣe nirūpyete yathākramam // 329 [AbhT_1.329]
ātmā saṃvitprakāśasthitiranavayavā saṃvidityāttaśaktivrātaṃ tasya svarūpaṃ sa ca nija mahasaśchādanādbaddharūpaḥ /
ātmajyotiḥsvabhāvaprakaṭanavidhinā tasya mokṣaḥ sa cāyaṃ citrākārasya citraḥ prakaṭita iha yatsaṃgraheṇārtha eṣaḥ // 330 [AbhT_1.330]
mithyājñānaṃ timiramasamān dṛṣṭidoṣānprasūte tatsadbhāvādvimalamapi tadbhāti mālinyadhāma /
yattu prekṣyaṃ dṛśi parigataṃ taimirīṃ doṣamudrāṃ dūraṃ runddhetprabhavatu kathaṃ tatra mālinyaśaṅkā // 331 [AbhT_1.331]
bhāvavrāta? haṭhājjanasya hṛdayānyākramya yannartayan bhaṅgībhirvividhābhirātmahṛdayaṃ pracchādya saṃkrīḍase /
yastvāmāha jaḍaṃ jaḍaḥ sahṛdayaṃmanyatvaduḥśikṣito manye@muṣya jaḍātmatā stutipadaṃ tvatsāmyasaṃbhāvanāt // 332 [AbhT_1.332]
iha galitamalāḥ parāvarajñāḥ śivasadbhāvamayā adhikriyante /
guravaḥ pravicāraṇe yatastadviphalā dveṣakalaṃkahāniyācñā // 333 [AbhT_1.333]
:E tantrāloke@bhinavaracite@mutra vijñānasattābhedodgāraprakaṭanapaṭāvāhnike@sminsamāptiḥ /
Sources & corrections: edit source →. GRETIL KSTS text, vendored; English READ next via pipe.